برای نقاش کارت‌پستال‌ها ؛ نگاهی به آثار مهم کاتوزیان

به گزارش ایسنا، ۲۰ مردادماه سالروز تولد زنده‌یاد عباس کاتوزیان است که در سال ۱۳۰۲ در تهران متولد شد؛ او تحصیلات هنری خود را در هنرستان «کمال‌الملک» آغاز کرد و از شاگردان مستقیم حسین شیخ و محمود اولیا بود. او که از نسل دوم مکتب کمال‌الملک محسوب می‌شود، تمام عمر خود را وقف نقاشی کرد و دست‌کم ۶۰۰ اثر از خود به یادگار گذاشت.

کاتوزیان در طول حیات هنری خود به سبک رئالیسم و اکسپرسیونیسم وفادار ماند و یکی از قوی‌ترین نقاشان پرتره و فیگوراتیو در میان سایر نقاشان معاصر ایران به شمار می‌رود. او عاشق ایران بود و عاشقانه ایران را روی بوم نقاشی روایت می‌کرد.

از میان انبوه آثار کاتوزیان اما چند تابلو به شهرتی جهانی دست یافته‌اند.

«دختر زیبای کرد» بی‌شک مشهورترین اثر کاتوزیان است که در سال ۱۳۶۸ با تکنیک رنگ روغن روی بوم و در ابعاد ۱۰۰ در ۸۰ سانتی‌متر خلق شد. این تابلو چنان در میان مردم محبوبیت یافت که صدها تخته فرش از روی آن کپی و بافته شده است و بارها در نشریات معتبر جهان بازتولید شده است.

دختر زیبای کرد

«نقاش پیر» و «ترمه‌فروش» از دیگر آثار مشهور و دیده‌شده او هستند که سوژه‌های زندگی روزمره مردم ایران را به تصویر کشیده‌اند. این در حالی است که برخی از آثار او در موزه‌های اروپا نگهداری می‌شوند.

نقاش پیر

ترمه فروش

از دیگر آثار جاودانه او می‌توان به تابلوهای «گر آمدنم به من بدی نامدمی»، «نگاه رند»، «استاد شهریار»، «زرتشت» و ترکیب‌بندی‌های استادانه‌ای از سبدهای گل و میوه اشاره کرد.

کاتوزیان در طول زندگی پربار هنری خود ۲۷ نمایشگاه انفرادی در تهران و ۹ نمایشگاه در آبادان برگزار کرد. او تنها نقاش ایرانی است که در سال ۱۳۵۲ نمایشگاهی همراه با آثار کمال‌الملک در مجلس شورای ملی آن زمان برگزار کرد و این نمایشگاه به مدت ۱۰۰ روز در معرض دید عموم قرار داشت. کاتوزیان برگزاری این نمایشگاه را بزرگ‌ترین افتخار زندگی هنری خود می‌دانست.

آثار این هنرمند در ۵ نمایشگاه در آمریکا، یک نمایشگاه در لندن و دو نمایشگاه در فرانسه نیز به نمایش درآمد و در بیش از ۲۰۰ مجله در سراسر جهان بازنشر شد. 

یکی از ویژگی‌های برجسته کاتوزیان، ارتباط عمیق آثارش با مردم عادی بود. برخلاف بسیاری از هنرمندان مدرنیست که مورد توجه محافل خاص قرار می‌گرفتند، آثار کاتوزیان همواره از سوی طبقات پایین و متوسط جامعه با استقبال روبه‌رو می‌شد. چاپ‌های بی‌شمار از آثار او در قالب پوستر و کارت‌پستال در چند دهه اخیر، گواهی بر این محبوبیت گسترده است.

مرتضی کاتوزیان، برادر او که خود از نقاشان صاحب‌نام سبک سوررئالیسم است، درباره او گفته است: «ایشان هنرمند توانایی بود و جزو پیشکسوتان هنر نقاشی ایران همیشه به حساب آمده است. در کشیدن پرتره توانایی زیادی داشت و پرتره‌های زیبایی تهیه می‌کرد».

عباس کاتوزیان در ۲۲ فروردین ۱۳۸۷، یک روز پس از افتتاح آخرین نمایشگاه خود در فرهنگسرای نیاوران، بر اثر کهولت سن و ایست قلبی در تهران درگذشت. او در آخرین سال‌های عمر در انزوا به سر برد و تنها با تعداد معدودی شاگرد به کار خود ادامه داد.

کاتوزیان با بیش از نیم قرن فعالیت هنری، میراثی غنی از رئالیسم ایرانی را برای نسل‌های آینده به یادگار گذاشت؛ آثاری که نه‌تنها از نظر هنری ارزشمندند، بلکه روایتی تصویری از فرهنگ، تاریخ و زندگی مردم ایران در دوران معاصر به شمار می‌روند.