ماجرای تابلوهای عجیب «گربه های پرنده» در جاده های ژاپن

عصر ایران - اگر تا به حال آرزو کرده اید که رعایت ایمنی در رانندگی کمتر شبیه به یک سخنرانی خشک و اجباری و بیشتر شبیه به صحنه ای از انیمیشن های استودیو جیبلی باشد، ژاپن به زیبایی این آرزو را برآورده کرده است.

در حومه شهر کیتاکامی واقع در استان ایواته، تابلوی راهنمایی زرد رنگ و درخشانی وجود دارد که تصویر گربه ای را وسط زمین و آسمان نشان می دهد! نه گربه ای که به آرامی در حال عبور از خیابان است و نه گربه ای که زیر آفتاب لم داده؛ بلکه گربه ای که با تمام وجود به هوا پریده و معلق است. متن روی تابلو «ネコ飛出し注意» است که ترجمه آن می شود: «احتیاط: احتمال پرش ناگهانی گربه ها.»

شاید در نگاه اول تصور کنید این تابلو فقط یک شوخی بامزه یا یادگاری خنده داری است که از مغازه های کادویی خریده اند، اما کاملا واقعی و کاربردی است.

چرا گربه درون تصویر در حال پرواز است؟

کلید فهم این موضوع در واژه ژاپنی توبیداشی (Tobidashi) نهفته است. این کلمه به معنای «بیرون پریدن یا دویدن ناگهانی» است و به طور معمول در تابلوهای ترافیکی ژاپن استفاده می شود تا به رانندگان هشدار دهد ممکن است موجودی بدون خبر قبلی وسط جاده بپرد. کودکان از این عبارت استفاده می کنند، گوزن ها هم همین طور؛ و البته در برخی محله های خاص، گربه ها دقیقا طبق همین تعریف رفتار می کنند!

هر کسی که مدتی نزدیک گربه های خانگی یا خیابانی زندگی کرده باشد، فیزیک رفتاری آن ها را خوب می شناسد. گربه ای که به آرامی کنار یک دیوار سنگی استراحت می کند، می تواند ظرف نیم ثانیه به یک صاعقه متحرک از وحشت و هیجان تبدیل شود.

کوچه های باریک، پل های کوچک، حصارهای باغچه ها و پیچ های کور در مناطق روستایی و مسکونی ژاپن، مکان های محبوب گربه ها برای چرت زدن هستند. وقتی خودرویی نزدیک می شود، آن ها همان کاری را می کنند که گربه ها در سراسر جهان در آن استادند: شیرجه مستقیم به قلب آشوب!

این تابلو دقیقا به همین دلیل وجود دارد؛ سناریویی که آن قدر تکرار شده که بالاخره یک نفر گفته است: "شاید بد نباشد به مردم هشدار بدهیم!"

چه کسی این تابلوهای جذاب را نصب می کند؟

جالب ترین بخش ماجرا همین جاست: این تابلوها حاصل یک طرح بزرگ و کشوری نیستند.

بسیاری از این تابلوهای هشدار گربه، توسط اهالی محل یا انجمن های همسایگی نصب می شوند. ساکنانی که می دانند رانندگان به یک یادآوری نرم و دوستانه برای کاهش سرعت نیاز دارند. به عبارت دیگر، این یک نمونه عالی از حل مساله در سطح محلی با طراحی گرافیکی فوق العاده قوی است.

به جای یک هشدار قرمز، تند و اضطراری، شما با یک تابلوی زرد رنگ و نیم رخ یک گربه جهنده روبرو می شوید که چشم را می نوازد، لبخندی بر لب می نشاند و دقیقا به اندازه کافی زمان می خرد تا پایتان را از روی پدال گاز بردارید. این تابلو کاربردی است، اما احساس سرزنش به شما نمی دهد؛ بلکه شبیه همسایه ای است که با مهربانی می گوید: "راستی، گربه های این محله کمی دراماتیک رفتار می کنند!"

نکته: ژاپن برای مناطق روستایی از تابلوهای رسمی و استاندارد هشدار حیوانات (به ویژه برای گوزن ها که خطرات جدی ایجاد می کنند) استفاده می کند که معمولا مثلثی شکل و زرد هستند. اما نسخه گربه ها کاملا بومی، خلاقانه و صمیمی طراحی می شود.

چرا این تابلو ترند شبکه های اجتماعی شد؟

تصویر این تابلو بارها در شبکه های اجتماعی دست به دست شده است؛ معمولا با این پرسش ساده کاربران که: "این تابلو دقیقا چه می گوید؟"

وقتی کاربران متوجه ترجمه آن یعنی «احتیاط: گربه های جهنده» می شوند، مسیر گفتگوها از گیجی به شوخی و لذت تغییر می کند.

ما عادت کرده ایم تابلوهای راهنمایی و رانندگی را خسته کننده، خشک و یک شکل ببینیم. مواجهه با تابلویی که گویی مستقیما از دل یک انیمیشن سینمایی بیرون آمده، این انتظار را به بهترین شکل ممکن برهم می زند.

ریشه فرهنگی: نگاه ژاپنی ها به گربه ها

حضور گربه ها در زندگی و فرهنگ ژاپنی ها بیش از هزار سال قدمت دارد. آن ها در ابتدا برای محافظت از طومارها و کتب مقدس معابد در برابر موش ها وارد زندگی مردم شدند و به مرور زمان به نماد شانس و حفاظت تغییر شکل دادند. مجسمه معروف مانکی-نکو (Maneki-neko) - همان گربه ای که یک پنجه اش را بالا آورده و در ورودی فروشگاه ها می بینید - ریشه در همین سنت دیرینه دارد.

بنابراین وقتی تابلویی می بینید که از رانندگان می خواهد از گربه ها محافظت کنند (به جای اینکه آن ها را موجوداتی مزاحم تلقی کند)، این رفتار دقیقا در امتداد تاریخ همزیستی انسان و حیوان در ژاپن قرار می گیرد. در این فرهنگ، جاده ها فقط متعلق به خودروها نیستند، بلکه فضایی مشترک برای همه موجودات زنده به شمار می روند.

تنظیم و ترجمه: محمدمهدی حیدرپور

گفتگوی ترامپ و امیر قطر درباره تنگه هرمز

بیشتر بخوانید:

شاهکار معماری و عشق به خودرو: خاص ترین پارکینگ های خانگی ژاپن را ببینید

تماشاخانه

تاکر کارلسون، مجری و فعال مشهور رسانه‌ای: جنگ ایران به وضوح برخلاف چیزی است که ترامپ وعده داده بود

۲۵ سال تلاش و عاشقی برای میراث فرهنگی ایران / این زن قلعه الموت را جهانی کرد

فیلم های دیگر