جشنواره ونیز 2026 ؛ از غیبت هالیوود و ستاره‌ها تا هوش مصنوعی

به گزارش ایسنا، آلبرتو باربرا، مدیر هنری جشنواره ونیز چند روز پیش طی یک نشست خبری ترکیب هشتاد و سومین جشنواره بین‌المللی فیلم ونیز را رونمایی کرد و خبر داد که مانند همیشه فیلمسازان شاخصی میهمان جشنواره خواهند بود. 

فیلم های بخش مسابقه اصلی جشنواره ونیز که برای کسب شیر طلایی بهترین فیلم رقابت می‌کنند شامل فیلم‌های چون «پرایم‌تایم» با بازی و تهیه‌کنندگی رابرت پتینسون، «بانکر» با بازی پنه‌لوپه کروز و خاویر باردم، «جوهر» با بازی جک اوکانل، گای پیرس و کلر فوی، و «اتاق پژواک» با بازی آلیسیا ویکاندر است.

همچنین آثار جدیدی از مارتین مک‌دونا (اسب وحشی‌ شماره ۹)، لی چانگ-دونگ (عشق ممکن) و ورنر هرتسوک (باکینگ فاستارد) نیز از جمله آثار شاخصی هستند که منتظر رونمایی در ونیز خواهند بود.

اما در مقایسه با سال گذشته که ستاره‌هایی چون جیکوب الوردی، دواین جانسون، اما استون، جورج کلونی و جولیا رابرتز روی فرش قرمز ونیز رفتند، چهره‌های شاخص در جشنواره امسال به طور محسوسی کم‌رنگ‌تر هستند.

برنامه جشنواره ونیز همچون جشنواره‌های برلین و کن از فیلم‌های استودیویی هالیوود خالی  است و ظاهرا استودیوهای بزرگ به طور فزاینده‌ای جشنواره‌های بزرگ را نادیده می‌گیرند.

نکته مورد توجه دیگر در جشنواره ونیز امسال عدم تعادل جنسیتی است. از ۲۰ فیلم در بخش مسابقه، تنها یک فیلم که درام دانمارکی «زن ناشناس» به کارگردانی می ال-توکی است توسط کارگردان زن ساخته شده است.

آلبرتو باربرا در گفت‌وگویی با هالیوود ریپورتر به حضور کمرنگ استودیوها، برابری جنسیتی و این که آیا فیلم‌های ساخته‌شده با هوش مصنوعی ممکن است در آینده در جشنواره‌ها حضور داشته باشند، پرداخت.

در برنامه فیلم‌های امسال به چه چیزی بیشتر افتخار می‌کنید؟

به این که ترکیب فیلم‌ها هم شامل نام‌های بزرگ و هم استعدادهای جوان است. ما تازه‌واردانی از سراسر جهان داریم. که البته بخشی از ماموریت ما یعنی بازتاب سینمای جهان است. اما امسال بسیار متنوع‌تر از سال‌های گذشته است. اکتشافات زیاد و تازه‌واردان زیادی حضور دارند. در مسابقه اصلی ما فقط ۹ فیلم از فیلمسازانی داریم که قبلا در ونیز حضور داشته‌اند که برخی از آنها، کاملا جوان و بسیار بااستعداد هستند.

ما همچنین مستندهای زیادی داریم، مستندهای بسیار قوی که آنقدر قدرتمند و مرتبط هستند که فکر می‌کنم تاثیرگذار خواهند بود. امسال ایده نمایش بسیاری از مجموعه‌های تلویزیونی را کنار گذاشتیم، به این دلیل که از نظر کیفی، چندان جالب نبودند. ترجیح دادیم مستندهای بیشتری نشان دهیم.

مانند سایر جشنواره‌های بزرگ امسال، فیلم‌های استودیویی بزرگی وجود ندارند.

نه، هیچ فیلم استودیویی بزرگی وجود ندارد. چون در دسترس نیستند. تنها فیلم استودیویی که امیدوار بودیم در ونیز داشته باشیم، فیلم «حفار» ساخته الخاندرو گونسالس ایناریتو با بازی تام کروز بود. اما برادران وارنر تصمیم گرفتند در هیچ جشنواره‌ای شرکت نکنند و فیلم را در اوایل اکتبر اکران کنند و از تمام جشنواره‌ها صرف‌نظر کنند. این استراتژی بازاریابی آنهاست. جایی برای بحث با آنها نبود.

اما فیلم‌های استودیویی بزرگ دیگری که به موقع آماده شوند، وجود نداشت. فیلم‌هایی که نشریات تجاری در دو یا سه ماه اخیر درباره آنها گمانه‌زنی می‌کردند، آماده نبودند. فیلم آلن سورکین با عنوان «محاسبه اجتماعی» آماده نیست. آنها تصمیم گرفتند چند صحنه را در ماه اگوست بازفیلمبرداری کنند، بنابراین فیلم به موقع برای ونیز آماده نخواهد شد. فیلم «ماجراهای کلیف بوث» ساخته دیوید فینچر با بازی برد پیت که به شدت انتظارش را می‌کشیدبم، برای ما نیز آماده نیست زیرا فینچر به دلایل شخصی مجبور به توقف شده است. کمی به تعویق افتاده و احتمالاً در اکتبر آماده می‌شود، اما به موقع برای ونیز نمی رسد.

مشکل این نیست که استودیوها تصمیم گرفتند فیلم‌های خود را به ونیز نیاورند، فیلم‌ها آماده نشده‌اند. نمی‌گویم که این یک روند است که استودیوها از جشنواره‌ها صرف‌نظر می‌کنند. این یک وضعیت موقتی است و جشنواره‌های بزرگی مانند کن و ونیز به این فیلم‌ها دسترسی ندارند.

با تغییر استراتژی‌های بازاریابی، آیا نقش جشنواره‌ای مانند ونیز در صنعت تغییر می‌کند؟

تغییرات بزرگی را در آینده نزدیک نمی‌بینم. آینده، بنا به تعریف، البته غیرقابل‌پیش‌بینی است. اما نمی‌توانم تغییری بزرگ در نقش جشنواره‌ها ببینم. اگر فیلم‌های بزرگ هالیوود تصمیم بگیرند تا از جشنواره‌ها صرف نظر کنند، ما برای بهبود نقش خود در ترویج فیلم‌های مستقل، استعدادهای جدید و فیلمسازان جدید و سینمای مؤلف از سراسر جهان کار خواهیم کرد که بخشی از مأموریت ماست و کاری است که همیشه انجام داده‌ایم. 

یک فیلم که از دیدن آن در برنامه شگفت‌زده شدم، «مصنوعی» لوکا گوادانینو بود. آیا این فیلم نیز آماده بود؟ آیا آن را تماشا کردید؟

بله. فیلم را دیدم. عاشق فیلم هستم. فکر می‌کنم فیلم بزرگی است. تنها مشکل این بود که کمپانی نئون آن را فقط چند هفته قبل خرید. من بحث طولانی‌ با تام کوین، رئیس نئون داشتم. او گفت که بسیار متأسف است. او فیلم را یک رقیب جدی برای اسکار سال آینده می‌بیند. اما آنها تا اوایل ۲۰۲۷ برای اکران فیلم آماده نخواهند بود. آنها اکران دسامبر را برای واجد شرایط شدن اسکار انجام می‌دهند اما هنوز آماده نیستند. فکر می‌کنم فیلم احتمالا برای آنها بسیار گران بوده است. آنها پول زیادی برای خرید فیلم خرج کردند. حالا باید آن را در سراسر جهان بفروشند و نمی‌خواهند فیلم را قبل از فروش در همه جا به نمایش بگذارند. بنابراین تصمیم گرفتند از جشنواره‌های پاییزی برای یک اکران کاملا تجاری صرف‌نظر کنند. متأسفم چون فیلم واقعا بسیار خوبی است.
در سال ۲۰۱۸ شما تعهدی را امضا کردید تا سعی کنید برابری جنسیتی را در جشنواره فیلم ونیز افزایش دهید، تعداد کارگردانان زن را در بخش مسابقه افزایش دهید. چگونه پیشرفت خود را ارزیابی می‌کنید، با توجه به اینکه امسال از ۲۰ کارگردان در بخش مسابقه، فقط یک زن دارید؟

از این موضوع بسیار متأسفم. در واقع ناامید هستم. دوست دارم بتوانم فیلم‌های بیشتری با کارگردانی زن برای قرار دادن در بخش مسابقه پیدا کنم. اما به سادگی ممکن نبود. به دلایل زیادی تعداد فیلم‌های ساخته‌شده توسط زنان کاهش یافته است، که کاملا عجیب و درک آن دشوار است.

از سال ۲۰۱۸، ۲۰۱۹، ۲۰۲۰، ما شاهد بهبود سال به سال آمارها بودیم. از ۱۸-۱۹ درصد فیلم‌سازان زن در تولید فیلم به بیش از ۳۰ درصد. اما برای فیلم‌های بلند امسال کمتر از ۲۴ درصد توسط زنان کارگردانی شده‌اند. و کیفیت آنهایی که دیدیم به گونه‌ای نبود که بتوانیم آنها را در بخش مسابقه قرار دهیم. تنها یک فیلم از کارگردان دانمارکی در بخش مسابقه حضور دارد. 

در مورد معیارهای انتخاب، بحث بزرگی در مورد استفاده از هوش مصنوعی در سینما وجود دارد. شما یک مستند در بخش خارج از مسابقه با عنوان «شجاع باش»دارید که تقریبا به طور کامل با استفاده از هوش مصنوعی ساخته شده است. موضع ونیز در مورد استفاده از هوش مصنوعی در فیلم‌ها چیست؟ آیا فیلمی را که با هوش مصنوعی ساخته شده باشد، برای بخش مسابقه انتخاب می‌کنید؟

من به هوش مصنوعی بسیار علاقه‌مندم زیرا ابزاری باورنکردنی و قدرتمند است که بدون شک تاثیر زیادی بر بشریت خواهد داشت. این ابزار به طور کامل جهان تولید را تغییر خواهد داد. نه تنها در سینما بلکه در هر زمینه از فعالیت انسانی.

مشکل این است که تاکنون بیشتر چیزهایی که در مورد هوش مصنوعی می‌خوانیم بر تأثیر منفی متمرکز شده است و درست است، این ابزارها بسیار خطرناک هستند. اما فکر می‌کنم وقت آن رسیده است که در مورد امکان استفاده از این ابزار فوق‌العاده قدرتمند در خدمت خلاقیت یک فیلمساز بحث کنیم. می‌دانیم که بیشتر فیلم‌ها در حال حاضر از هوش مصنوعی به شکلی استفاده می‌کنند، حتی اگر در مورد آن صحبت نمی‌کنند. آنچه جالب است درک این است که چگونه می‌توان از هوش مصنوعی به طور متفاوت در تولید فیلم استفاده کرد. این مستند نوعی آزمایش توسط یک شرکت تولید ایتالیایی است تا نشان دهد چگونه می‌توان از هوش مصنوعی تحت کنترل کامل یک فیلمساز استفاده کرد تا چیزی خلق کنید که بدون فناوری نمی‌توانستید انجام دهید یا بسیار دشوار بود.

این راهی برای باز کردن بحث در مورد کاربردهای احتمالی هوش مصنوعی در خلق فیلم است. می‌دانیم که هوش مصنوعی آمده تا بماند و در تولید فیلم اهمیت بیشتری پیدا خواهد کرد. آنچه که باید درک کنیم این است که چگونه می‌توانیم از هوش مصنوعی برای مطابقت با اهداف هنرمند یا خالق استفاده کنیم. به همین دلیل درهای ونیز  به روی فیلم‌های ساخته‌شده با هوش مصنوعی باز است اما فقط آنهایی که تحت کنترل کامل هنرمند ساخته شده‌اند.

هشتاد و سومین جشنواره فیلم ونیز به عنوان قدیمی‌ترین جشنواره سینمایی جهان از تاریخ ۲ تا ۱۲ سپتامبر (۱۱ تا ۲۱ شهریور) در ایتالیا برگزار می‌شود.