ردپای آلودگی لاستیک خودرو در بروز آلزایمر

هر بار که خودروها، کامیون‌ها یا اتوبوس‌ها در جاده حرکت می‌کنند، لاستیک‌های آن‌ها به‌تدریج ساییده و در نتیجه، ذرات بسیار ریز لاستیک از سطح تایر جدا شده و با گردوغبار موجود در هوا مخلوط می‌شوند. یکی از ترکیبات شیمیایی حاصل از این ذرات، «۶PPD-کوئینون» (6PPD-Q) نام دارد که در اثر واکنش ماده‌ای به نام ۶PPD موجود در لاستیک با اُزن موجود در هوا تشکیل می‌شود.

به گزارش ایسنا، پژوهشگران تاکنون، ذرات «۶PPD-کوئینون» را در رودخانه‌ها، دریاچه‌ها، خاک، گردوغبار جاده‌ها و حتی نمونه‌های زیستی انسان شناسایی کرده‌اند که نشان می‌دهد، انسان‌ها احتمالا از طریق آلودگی ناشی از ترافیک، در معرض مقادیر اندکی از این ماده قرار دارند.

این ترکیب شیمیایی توجه دانشمندان را به خود جلب کرده، زیرا نتایج پژوهش‌های پیشین نشان داده‌اند که «۶PPD-کوئینون» برای ماهی‌ها و دیگر آبزیان بسیار سمی است.

نتایج تحقیقات حیوانی نیز نشان داد که این ماده می‌تواند به مغز موش‌ها نفوذ کند و همین موضوع نگرانی‌هایی را درباره احتمال تاثیر آن بر مغز انسان ایجاد کرده است. اکنون پژوهشگران نخستین پژوهش جامع، درباره ارتباط احتمالی ذرات «۶PPD-کوئینون» با بیماری آلزایمر را انجام داده‌اند.

گروه پژوهشی به جای انجام آزمایش‌ها در آزمایشگاه، از روش‌های پیشرفته رایانه‌ای برای تحلیل مجموعه بزرگی از داده‌های زیستی استفاده کرد. آنان با ترکیب روش‌هایی مانند فارماکولوژی شبکه‌ای، بررسی فعالیت ژن‌ها (ترنسکریپتومیکس)، یادگیری ماشین و داکینگ مولکولی، پیش‌بینی کردند که این ماده شیمیایی چگونه ممکن است با پروتئین‌های مهم موجود در سلول‌های مغزی تعامل داشته باشد.

پژوهشگران پنج ژن را شناسایی کردند که به نظر می‌رسد در بروز بیماری آلزایمر نقش مهمی دارند. نتایج نشان داد، «۶PPD-کوئینون» می‌تواند به‌طور قوی به سه مورد از این ژن‌ها متصل شود؛ یافته‌ای که احتمال می‌دهد، این ماده در عملکرد طبیعی سلول‌های مغزی اختلال ایجاد کند.

مدل‌های رایانه‌ای نشان دادند، این تعامل ممکن است باعث افزایش استرس اکسیداتیو (آسیب ناشی از مولکول‌های ناپایدار)، تحریک التهاب و اختلال در ارتباط میان سلول‌های مغزی شود. پژوهشگران معتقدند که همه این تغییرات می‌توانند در طول سال‌ها در شکل‌گیری بیماری آلزایمر نقش داشته باشند.

بیماری آلزایمر، شایع‌ترین نوع زوال عقل است و به‌تدریج حافظه، توانایی تفکر و عملکرد روزانه افراد را تضعیف می‌کند. اگرچه افزایش سن، مهم‌ترین عامل خطر ابتلا به این بیماری محسوب می‌شود، اما پژوهشگران بر این باورند که عوامل ژنتیکی، سبک زندگی و عوامل محیطی نیز در بروز آن نقش دارند. آنان آلودگی ناشی از ترافیک را نیز به فهرست عوامل محیطی اضافه کردند که باید با دقت بیشتری مورد بررسی قرار گیرد.

با این حال، پژوهشگران تاکید کردند که نتایج این پژوهش ثابت نمی‌کند، «۶PPD-کوئینون» عامل ایجاد آلزایمر محسوب می‌شود زیرا یافته‌ها عمدتا بر پایه مدل‌سازی رایانه‌ای، پایگاه‌های داده ژنتیکی و اطلاعات به‌دست‌آمده از تعداد محدودی نمونه مغزی است.

برای تایید این نتایج، آزمایش‌ روی سلول‌ها، حیوانات و بافت‌های انسانی ضروری است. همچنین مطالعات گسترده جمعیتی باید بررسی کنند که آیا افرادی که بیشتر در معرض این ماده قرار دارند، واقعا بیش از دیگران به آلزایمر مبتلا می‌شوند یا خیر.

در مجموع، این پژوهش بیش از آنکه پاسخی قطعی ارائه دهد، نقطه شروع مهمی برای تحقیقات آینده محسوب می‌شود. این نتایج، مسیر زیستی احتمالی میان آلودگی ناشی از لاستیک خودرو و بیماری‌های مغزی را مطرح می‌کند، اما برای نتیجه‌گیری قطعی به شواهد بسیار قوی‌تری نیاز است.

اگر نتایج پژوهش‌های آینده این یافته‌ها را تایید کنند، کاهش مواجهه با آلودگی ناشی از ترافیک ممکن است به یکی از راهکارهای جدید برای محافظت از سلامت مغز تبدیل شود.

سایت نیوز گزارش کرد، این پژوهش از آن جهت نوآورانه است که چندین روش پیشرفته رایانه‌ای را برای بررسی یک عامل خطر محیطی جدید با یکدیگر ترکیب کرده است. با این حال، از آنجا که این پژوهش ماهیتی نظری دارد و مبتنی بر شواهد مستقیم آزمایشگاهی نیست، نتایج آن باید تا زمان تایید در پژوهش‌های تجربی، با احتیاط تفسیر شود.

نتایج این پژوهش در نشریه علمی Open Medicine منتشر شده است.

پول نقد در این شهرها از زندگی مردم حذف شده است

بیشتر بخوانید:

دانشمندان می‌گویند چهره انسان با گذر زمان شبیه نامش می‌شود

تماشاخانه

یوسف مجید‌زاده ؛ کاشف «خط شرق» و «حلقه گمشده تمدن بشریت» در ایران

پل ورسک ؛ یکی از عجیب‌ترین پل‌های جهان و شاهکار مهندسی ۹۰ ساله / آنچه درباره‌اش نمی‌دانید

فیلم های دیگر