این تبر قطع نمی کند اما زنده است! (+عکس)

عصرایران- تبرماهی دریایی (Hatchetfish) به دلیل بدن باریک و فشرده خود که شباهت زیادی به تیغه تبر دارد، این نام را گرفته است. این ماهی در اعماق اقیانوس زندگی می‌کند و برای بقا در محیط کم‌نور، به چشم‌هایی بزرگ و استوانه‌ای مجهز شده که رو به بالا قرار دارند.

این ماهی که بیشتر گونه‌های آن تنها بین ۳ تا ۱۲ سانتی‌متر طول دارند، در عمق حدود ۲۰۰ تا ۱۵۰۰ متری اقیانوس زندگی می‌کند؛ جایی که نور خورشید به سختی نفوذ می‌کند و محیط تقریباً در تاریکی مطلق قرار دارد.

برای سازگاری با این شرایط، تبرماهی به چشم‌های بزرگ و استوانه‌ای مجهز شده که رو به بالا قرار دارند. این ساختار ویژه به آن اجازه می‌دهد اندک نوری را که از سطح آب به اعماق می‌رسد دریافت کرده و سایه طعمه‌ها یا شکارچیان را در بالای سر خود تشخیص دهد. در برخی گونه‌ها، این چشم‌ها حتی قابلیت چرخش محدودی دارند تا میدان دید گسترده‌تری فراهم کنند.

اما یکی از شگفت‌انگیزترین ویژگی‌های این ماهی، وجود اندام‌های نورافشان در قسمت زیرین بدن آن است. این اندام‌ها نوری آبی یا سبز با شدتی بسیار کم تولید می‌کنند که با نور ضعیف محیط هماهنگ است. این پدیده که «روشنایی متقابل» نام دارد، باعث می‌شود شکارچیانی که از پایین به بالا نگاه می‌کنند، سایه بدن ماهی را نبینند و تبرماهی تقریباً در آب نامرئی شود؛ روشی که از پیشرفته‌ترین نمونه‌های استتار در طبیعت به شمار می‌رود.

تبرماهی همچنین هر شب برای یافتن غذا از اعماق به لایه‌های کم‌عمق‌تر آب مهاجرت می‌کند و پیش از طلوع خورشید دوباره به اعماق بازمی‌گردد. این رفتار که «مهاجرت عمودی روزانه» نامیده می‌شود، یکی از بزرگ‌ترین جابه‌جایی‌های روزانه زیست‌توده جانوری روی زمین محسوب می‌شود و نقش مهمی در چرخه غذایی اقیانوس‌ها دارد.

پژوهش‌ها نشان می‌دهد شبکیه چشم این ماهی سرشار از سلول‌های بسیار حساس به نور است و می‌تواند نورهای زیست‌تاب تولیدشده توسط سایر موجودات اعماق اقیانوس را نیز تشخیص دهد. این توانایی به تبرماهی کمک می‌کند تا در تاریک‌ترین بخش‌های اقیانوس، طعمه خود را پیدا کند، از شکارچیان بگریزد و در محیطی که بقا بسیار دشوار است، به زندگی ادامه دهد. با وجود ظاهر عجیب و سازگاری‌های منحصربه‌فرد، تبرماهی برای انسان هیچ خطری ندارد و تنها به دلیل زندگی در فشار بسیار بالای اعماق، در صورت انتقال به سطح آب معمولاً قادر به ادامه حیات نیست.

شروین حاجی‌پور: پیمان معادی جایزه گرمی من را برده و هنوز پس نداده است!

بیشتر بخوانید:

به این دلایل ماهي بخوريد

تماشاخانه

یوسف مجید‌زاده ؛ کاشف «خط شرق» و «حلقه گمشده تمدن بشریت» در ایران

پل ورسک ؛ یکی از عجیب‌ترین پل‌های جهان و شاهکار مهندسی ۹۰ ساله / آنچه درباره‌اش نمی‌دانید

فیلم های دیگر