عصر ایران ؛ حسن ظهوری ــ آتشسوزی جنگلهای کوهمره سرخی در استان فارس، بار دیگر بخشی از رویشگاههای ارزشمند زاگرس را درگیر کرد. این آتشسوزی اواخر خرداد ۱۴۰۵ از یک زمین کشاورزی در نزدیکی شهرستان کازرون آغاز شد و به گفته فعالان محیطزیست، در مدت کوتاهی به دلیل گرمای هوا و وزش باد، به ارتفاعات جنگلی کوهمره سرخی سرایت کرد.
سالار اسفندیاری، فعال محیطزیست منطقه، میگوید آتشسوزی پس از آن آغاز شد که یکی از کشاورزان بقایای کاه و کلش زمین خود را آتش زد و شعلهها از کنترل خارج شدند. او میگوید عشایر ساکن منطقه همان شب وقوع حریق را اطلاع دادند، اما به دلیل صعبالعبور بودن منطقه، فرصت برای مهار آتش بسیار محدود بود.
کوهمره سرخی منطقهای کوهستانی با شیبهای تند و مسیرهای دشوار است. به گفته نیروهای حاضر در عملیات، اگر آتش از خطالرأس کوه عبور کند، مهار آن بهمراتب سختتر میشود. به همین دلیل، نیروهای مردمی و منابع طبیعی از همان ساعات نخست درخواست اعزام بالگرد اطفای حریق را مطرح کردند، اما این درخواست در روز اول عملی نشد.
اسفندیاری میگوید با وجود پیگیریهای مدیرکل منابع طبیعی و دیگر مسئولان، مجوز استفاده از بالگرد در همان روز نخست صادر نشد. به گفته او، بالگرد سرانجام در روز دوم به منطقه اعزام شد، اما زمانی نیروها را به ارتفاعات رساند که آتش از خطالرأس عبور کرده و وارد شیبهای تند شده بود؛ موضوعی که عملیات مهار را بسیار دشوارتر کرد.
او همچنین از کمبود امکانات پشتیبانی در جریان عملیات انتقاد میکند و میگوید نیروهای اطفای حریق در برخی ساعات حتی به آب آشامیدنی، غذا و سوخت کافی برای دستگاههای دمنده دسترسی نداشتند. به گفته اسفندیاری، در پایان روز دوم حدود ۸۰ درصد آتش مهار شده بود، اما وزش باد، شیب زیاد منطقه و نبود پشتیبانی مناسب باعث شد شعلهها دوباره گسترش پیدا کنند.
این فعال محیطزیست عملکرد مدیریت بحران استان را نیز مورد انتقاد قرار میدهد و معتقد است ضعف در مدیریت میدانی، روند اطفای حریق را با مشکل مواجه کرد. به گفته او، اگر هماهنگیهای لازم برای استفاده بهموقع از بالگرد و پشتیبانی نیروهای حاضر در منطقه انجام میشد، امکان جلوگیری از گسترش بیشتر آتش وجود داشت.
اسفندیاری میگوید نیروهای محلی پیشنهاد داده بودند با ایجاد یک آتشبُر در مسیر حرکت حریق، از سرایت آن به بخشهای دیگر جنگل جلوگیری شود. به گفته او، اگر این پیشنهاد به موقع اجرا میشد، احتمال داشت از سوختن صدها هکتار دیگر از جنگل جلوگیری شود، اما این تصمیم عملی نشد و آتش از آن نقطه نیز عبور کرد.
به گفته فعالان محیطزیست، آتشسوزیهای زاگرس تنها به پوشش گیاهی آسیب نمیزنند، بلکه حیاتوحش منطقه را نیز با خسارتهای گسترده روبهرو میکنند. در جریان این حادثه نیز تصاویر متعددی از تخم پرندگان، خزندگان و جانورانی که در میان شعلهها گرفتار شده بودند، ثبت شد. اسفندیاری میگوید صدای سوختن گرگها و کبکهایی را که همراه جوجههایشان در آتش گرفتار شده بودند، از نزدیک شنیده است.
او همچنین با اشاره به خطراتی که نیروهای مردمی با آن روبهرو هستند، میگوید امنترین نقطه هنگام مقابله با آتش، منطقهای است که پوشش گیاهی آن پیشتر سوخته باشد؛ زیرا حضور در میان درختان و علوفه شعلهور میتواند جان نیروهای امدادی را نیز تهدید کند.
فعالان محیطزیست تأکید میکنند که جنگلهای کوهمره سرخی بخشی از رویشگاههای ارزشمند زاگرس و از مهمترین منابع تولید اکسیژن و تعدیل آبوهوای استان فارس هستند. به گفته اسفندیاری، حدود ۸۰ درصد پوشش جنگلی این منطقه را درختان بلوط تشکیل میدهند و گونههای ارزشمند دیگری مانند بنه نیز در آن وجود دارد. او میگوید در این آتشسوزی شماری از درختان کهنسال بنه با قدمتی چندصدساله نیز از بین رفتهاند.
هنوز آمار رسمی و نهایی از وسعت خسارتهای این آتشسوزی منتشر نشده است. برخی مسئولان از سوختن حدود ۳۰۰ هکتار از جنگل خبر دادهاند، اما فعالان محیطزیست حاضر در منطقه معتقدند وسعت واقعی آتشسوزی بهمراتب بیشتر بوده و ممکن است به حدود ۳ هزار هکتار رسیده باشد.