فیلم بیشتر »»
کد خبر ۱۱۷۰۵۸۴
تاریخ انتشار: ۱۰:۰۳ - ۲۵-۰۳-۱۴۰۵
کد ۱۱۷۰۵۸۴
انتشار: ۱۰:۰۳ - ۲۵-۰۳-۱۴۰۵

نبرد بادها/جنگ بادها چطور سرنوشت اقلیم یک منطقه را روشن می‌ کرد؟

باد
در باور ایرانی‌ها، بادها فقط پدیده‌هایی طبیعی نبودند؛ برخی مظهر خیر بودند و برخی نماد شر. اما در میان روایت‌های عامیانه و باورهای کهن، دو قصه بیش از همه جلب توجه می‌کند: داستان چَن و گرمیج در ساوالان و روایت کَلو و زَلو در زاگرس.

 در باور ایرانی‌ها، بادها فقط پدیده‌هایی طبیعی نبودند؛ برخی مظهر خیر بودند و برخی نماد شر. اما در میان روایت‌های عامیانه و باورهای کهن، دو قصه بیش از همه جلب توجه می‌کند: داستان چَن و گرمیج در ساوالان و روایت کَلو و زَلو در زاگرس. در این قصه‌ها، بادها موجوداتی نامرئی اما زنده‌اند که برای چیرگی بر طبیعت، تغییر فصل‌ها و سرنوشت آدمیان با یکدیگر به نبرد برمی‌خیزند.

نبرد بادها در قله ساوالان

به گزارش همشهری آنلاین، نبرد خیر و شر حتی در دنیای بادها هم راه پیدا کرده، می‌پرسید چطور؟ فقط کافی است نگاهی به قصه نبرد «چَن» و «گرمیج» در باورهای محلی مردم اردبیل بیاندازید.

باد گرم یا گرمیج، باد شدیدی است که در زمان حاکمیت جریان کم فشار روی کرانه های جنوبی دریای خزر و استان اردبیل در قسمت مرکزی استان می‌وزد و گاهی سرعتی بیش از ۱۲۰ کیلومتر بر ساعت هم دارد. قدیمی‌های اردبیل معتقدند با توقف باد گرمیج موجی از جریان هوای سرد شمالی و ریزش برف منطقه را در بر می‌گیرد.

چَن اما در مقابل گرمیچ است و معمولا با سرد شدن ناگهانی هوا، ابرناکی و افت دما می‌وزد. در باور اردبیلی‌ها به ویژه مشکین‌شهری‌ها، نبرد این دو باد تعیین‌کننده وضعیت آب و هوایی است؛ آن‌ها باد «گَرمیج» را مخرب و خطرناک می‌دانند و معتقدند که پس از این باد، باد دیگری به نام «چَن» شروع به وزیدن می‌کند و هوا به سرعت سرد می‌شود.

 به باور مردم، باد چن و گرمیج در بالای قله ساوالان (سبلان) با هم گلاویز می‌شوند و زورآزمایی می‌کنند. جنگ آنها تا دامنه‌های ساوالان امتداد می‌یابد تا به مشکین‌شهر می‌رسد و هر یک، قدرتش بیشتر باشد، می‌ماند و می‌وزد و دیگری به‌ناچار فرار می‌کند.

بادهای زندانی در زمستان و تابستان

ایلامی‌ها در نبرد بادها فراتر از خیر و شر رفته‌اند و یک باد یا «کلو» ‌ را مسلمان و «زلو» را کافر تعبیر می‌کنند؛ اولی فرشته نگهبان هوای پاک و دومی دیوی مظهر هوای ناپاک و زیان‌آور.

کلو و زلو یک باد خاص نیستند و ایلامی‌ها به طور کلی باد زمستان را زلو می‌دانند و معتقدند در این زمان، کلو زندانی است تا زمانی که ۴۵ روز بگذرد و کلو آزاد شود و به جایش زلو خانه‌نشین شود. زلو سرد است و همه چیز را فسرده می‌کند. خاک‌آلود است و بارانی با خود ندارد، اما کلو هم باران دارد و هم طراوت و با آن، زمین، نباتات و آدمیان جان تازه می‌گیرند.

در این قصه ایلامی‌ها تنها نبودند و اهالی استان همسایه یعنی لرستان هم چنین اعتقادی داشتند. از نگاه آن‌ها باد زلو یا باد کافر جهت شمال شرقی داشته و اهریمنی بوده است. در حالی که باد کلو یا باد مسلمان در جهت شرق می‌وزید، زیرا جهت شرق جایگاه همه بادهاست و باد از مشرق راهی مغرب می‌شود و چون در مغرب به کوه قاف می‌رسد، دوباره به جای خود بازمی‌گردد.

ارسال به دوستان
captcha
معماری‌ دیدنی یک رستوران در زعفرانیه (+عکس) سرنوشت تخت شاهی در شعله های آتش در اصفهان (+صدا) طوفان گردوخاک در سیستان و بلوچستان؛ سرعت باد در زابل به ۱۰۸ رسید خانه ای باریک در نجف‌آباد اصفهان که زیبایی خاصی دارد (+عکس) شنیده شدن صدای انفجار در ریاض پزشکیان: با دشمنی که هر روز ترور، تحریم، فشار و تهدید می‌کند و پیمان‌شکن است، مذاکره معنا ندارد اقدام خیرخواهانه مهدی طارمی برای آزادی ۸ زندانی نیازمند تهران میدان چای لاهیجان؛ از طراحی دیدنی تا نماد شهری اثرگذار (+عکس) دوبنده حسن یزدانی بر تن کامران قاسمپور؛ واقعیت ماجرا چه بود؟ هشدار سیلاب در البرز؛ ممنوعیت اتراق و تردد در حاشیه رودخانه‌ها هوندا GRX؛ لامبورگینی ژاپنی! (+فیلم و عکس) ادعای ترامپ: تنگه هرمز دیگر عامل افزایش قیمت بنزین نیست لیونل مسی برای آخرین بار با پیراهن آرژانتین؛ خداحافظی در مونومنتال اعلام زمان مصاحبه رشته‌های خاص کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵؛ جزئیات کامل ویلای شیروانی؛ معماری خلاقانه در مازندران (+عکس)