فیلم بیشتر »»
کد خبر ۱۱۷۰۵۶۴
تاریخ انتشار: ۰۸:۵۵ - ۲۵-۰۳-۱۴۰۵
کد ۱۱۷۰۵۶۴
انتشار: ۰۸:۵۵ - ۲۵-۰۳-۱۴۰۵

ترکیه و یونان در انتظار تابستانی داغ

ترکیه و یونان
باانتشار گزارش‌ هایی درباره تصویب قریب ‌الوقوع لایحه ‌ای مرتبط با دکترین «میهن آبی» (Mavi Vatan) در ترکیه انتظار می رود که روابط آتن و آنکارا مجددا وارد تنش های جدیدی شود.

عصر ایران؛ محمود فاضلی - تحولات شرق مدیترانه نشان می ‌دهد رقابت شدید میان ترکیه و اسرائیل وارد مرحله تازه ‌ای شده و این تنش‌ ها به طور مستقیم بر روابط دوجانبه یونان و ترکیه نیز تاثیر گذاشته است. گفته می شود دولت اردوغان در حال تدوین طرح ‌هایی برای تعیین و قانونگذاری مناطق دریایی ترکیه در شرق مدیترانه است، اقدامی که برخی منابع آن ‎را بخشی از واکنش آنکارا به ائتلاف های منطقه ‌ای جدید علیه منافع خود می ‌دانند.

واکنش ترکیه به حامیان سیاسی اسرائیل

واکنش های ترکیه پس از نشست سه ‌جانبه سران یونان، اسرائیل و قبرس در دسامبر ۲۰۲۵ در بیت المقدس شدت گرفت و تاکنون ادامه دارد. در این نشست، نخست وزیر محافظه کار یونان، رئیس جمهور قبرس و نخست وزیر اسرائیل درباره همکاری ‌های راهبردی و امنیتی گفتگو کردند. آنکارا بمانند همیشه این نشست را اقدامی ضد ترکیه ‌ای توصیف کرد و رسانه ‌های نزدیک به دولت ترکیه، یونان و قبرس را «حامیان سیاسی اسرائیل» معرفی کردند.

در این نشست طرف اسرائیلی از کشورهایی که «رویای احیای امپراتوری» دارند انتقاد کرد، اظهاراتی که به طور غیرمستقیم متوجه ترکیه بود. شواهد بسیاری وجود دارد که یکی از مهم ‎ترین محورهای نگرانی آنکارا، گسترش همکاری دفاعی میان یونان و اسرائیل است. ترکیه به ویژه نسبت به پروژه «سپر آشیل» (توسعه سامانه ضد پهپادی، ضد هوایی و ضد موشکی یونان) حساسیت نشان داده است. این پروژه قرار است با کمک شرکت‌ های اسرائیلی برای یونان توسعه یابد.

موضع‎ گیری های مکرر مقامات ترکیه علیه نظامی سازی جزایر شرق اژه، نشانه عصبانیت آنکارا از همکاری یونان و اسرائیل است. آنکارا، یونان را به عنوان «بره سیاه» اتحادیه اروپا و تنها کشور اروپایی که به همکاری با دولت نتانیاهو ادامه می دهد، معرفی می کند. به باور آنها محور یونان، قبرس و اسرائیل با حمایت غرب در حال ایجاد حلقه‌ ای ژئوپلیتیکی علیه ترکیه در شرق مدیترانه است.

ترکیه تاکید دارد «ائتلاف یونان، قبرس و اسرائیل که هدف آن محاصره ترکیه در شرق مدیترانه است، تحت نظارت دقیق ما قرار دارد. ترکیه در گذشته توانسته مانع پیوستن برخی کشورهای منطقه به این محور شود.

نگرانی اصلی ترکیه، شکل گیری شبکه ‌ای از همکاری ‌های سیاسی، اقتصادی و امنیتی یونان با کشورهای هند، برخی کشورهای خلیج فارس، اسرائیل و امریکا است. آتن تلاش دارد خود را به بخشی از کریدور اقتصادی هند- خاورمیانه اروپا تبدیل کند، پروژه‌ای که هند را از طریق خاورمیانه به اروپا متصل خواهد کرد.

دولت راستگرای یونان تاکید دارد سیاست خارجی خود را به شکل مستقل تعیین می ‌کند و نیازی به توضیح دادن به هیچ کشوری ندارد. اتهام تشکیل ائتلاف ضد ترکیه مردود است و این همکاری علیه هیچ کشور ثالثی نیست.

یونان در سال‎های اخیر روابط خود را با کشورهای عربی خلیج فارس گسترش داده است. روابط آتن با امارات و بحرین تقویت شده است. یونانی ها خروج امارات از اوپک را گامی دیگر در نزدیکی این کشور به امریکا و اسرائیل ارزیابی می کنند. در این چارچوب حفظ روابط و همکاری نزدیک با امارات و بحرین مهم ارزیابی می شود. همکاری با عربستان ادامه دارد و سامانه پاتریوت یونان همچنان در عربستان مستقر است.

یونان روابط خود با قطر را نیز تقویت کرده و این کشور از رویکرد آتن طی حملات ایران به آن قدردانی کرد. بنظر می رسد آتن در حال ایجاد قوس همکاری از هند تا خلیج فارس، اسرائیل و امریکا است، اقدامی که ترکیه آن را تهدیدی علیه نفوذ منطقه ‌ای خود می‌ بیند. رقابت ترکیه و اسرائیل اکنون به یک نبرد ژئوپلیتیکی گسترده برای نفوذ در خاورمیانه تبدیل شده است.

ترکیه معتقد است اسرائیل در تلاش است نفوذ دیپلماتیک و منطقه ‌ای آنکارا را تضعیف کند، در حالیکه دولت یونان علی رغم مخالفت افکار عمومی مردم این کشور، این رقابت را دلیلی برای تعمیق همکاری راهبردی با اسرائیل می ‌داند. 

دور جدید تنش میان یونان و ترکیه

احتمال بروز دور جدید تنش میان یونان و ترکیه بار دیگر روابط شکننده ترکیه و یونان در منطقه بار دیگر مطرح است. این نگرانی پس از انتشار گزارش‌ هایی از سوی رسانه ‌های ترکیه درباره تصویب قریب ‌الوقوع لایحه ‌ای مرتبط با دکترین «میهن آبی» (Mavi Vatan) شدت گرفته است و گفته می شود که  تصویب این لایحه ممکن است روابط دو کشور را مجددا وارد تنش کند.

ترکیه در حال آماده ‌سازی قانونی است که انتظار می‌ رود در ماه ژوئن به پارلمان ارائه شود. این قانون «صلاحیت‌ها در مناطق دریایی تحت حاکمیت ترکیه را تعیین کرده و ابهامات موجود در چارچوب حقوق داخلی کشور را برطرف خواهد کرد. دولت در روند تدوین این قانون، در سطوح نظامی، فنی، دانشگاهی و حقوقی مشارکت داشته و نظرات خود را به نهادهای ذیربط ارائه کرده است. نیروهای مسلح ترکیه «با قاطعیت کامل به دفاع از حقوق و منافع کشور در مناطق دریایی ادامه خواهند داد».

در پی انتشار این اخبار و گمانه ‌زنی‌ها درباره قانونی شدن دکترین «میهن آبی»، آتن نگرانی خود را به ‌طور شفاف به آنکارا منتقل کرده و هشدار داده است که چنین اقداماتی با فضای تنش‌ زدایی و سیاست «آب های آرام» میان دو کشور همخوانی ندارد.

آقای یراپتریتیس وزیر خارجه یونان اخیرا نسبت به هرگونه اقدام یک‌جانبه ترکیه هشدار داده و معتقد است «هرگونه اقدام یکجانبه که کشوری بخواهد از طریق آن اهداف خود را عملی کند، محکوم به شکست است. اگر کشوری بخواهد به ‌صورت یکجانبه اقداماتی را انجام دهد که طبق حقوق بین ‌الملل باید در چارچوب چند جانبه یا دوجانبه سازماندهی شود، این اقدامات فقط در داخل آن کشور اعتبار خواهند داشت و در سطح بین ‌المللی اجرایی نخواهند بود.

یونان عضو اتحادیه اروپا و در هسته سازمان ملل قرار دارد و مجامع متعددی برای طرح اعتراضات احتمالی در اختیار دارد. در سال های اخیر تلاش مهمی برای بهبود روابط دوجانبه انجام شده و پیشرفت خوبی نیز حاصل شده است و هرگونه عقبگرد اتلاف وقت خواهد بود.

به باور آتن، در شرایط جدید سیاست خارجی جهانی، پیش‌ بینی دقیق تحولات دشوار است. آنچه اکنون انجام می‌ دهیم، طراحی پاسخ برای همه سناریوهای احتمالی است. دقیقا همین کار را در مورد قانون ترکیه پیرامون مشروعیت ‌بخشی به میهن آبی انجام می ‌دهیم. حقوق بین ‌الملل باید بر خواسته ‌ها، اهداف یا چشم‌ اندازهای داخلی کشورها برتری داشته باشد. هرچند که ترکیه کنوانسیون ملل متحد در مورد حقوق دریاهای (UNCLOS)  را امضا و تصویب نکرده، اما مفاد این کنوانسیون بخشی از حقوق بین ‌الملل محسوب می ‌شود و برای تمامی کشورها، الزام‌آور است.»

اظهارات مقامات یونانی و تحرکات حقوقی جدید در ترکیه نشان می‎ ‌دهد هر دو کشور خود را برای تابستانی داغ همراه با تنش‎ های احتمالی آماده می ‌کنند. به خصوص اینکه دو کشور طی سال‎های اخیر در زمینه حدود مناطق دریایی در اژه و شرق مدیترانه، بارها به نقطه غیر قابل بازگشت نزدیک شدند.

برچسب ها: ترکیه ، یونان ، تابستان
ارسال به دوستان