مدتی پیش در فضای مجازی فیلمی از سرقت گردنبند سرنشین یک ماشین در غرب تهران منتشر شد؛ یک موتورسیکلت وسط خیابان میایستد و ناگهان راکب موتور به سمت یک ماشین حرکت میکند. چند ثانیه بعد مرد جوانی که پشت موتور سوار نشسته پیاده میشود و به سمت آن ماشین میرود و گردنبند زنی را از گردنش میقاپد و سوار موتور همدستش میشود و فرار میکند.
به گزارش اعتماد، چند وقت بعد از انتشار این فیلم هر دو سارق دستگیر میشوند. «علی عقیلی» فرمانده پایگاه دوم پلیس آگاهی تهران در مورد این خبر میگوید: «حدود هفت، هشت ماه پیش فیلم سرقت این سارقان که هر کدام حدودا ۲۵ تا ۲۶ سال داشتهاند در فضای مجازی منتشر میشود. بعد از اینکه فیلم سرقت در فضای مجازی منتشر میشود آنها فرار میکنند و مخفی میشوند. با بررسی تصاویر دوربینهای مداربسته از سرقتها و تحقیقات بیشتر هویت یکی از متهمان شناسایی میشود. پس از هماهنگیهای لازم با بازپرس پرونده و اخذ نیابت مربوطه، تیمهای عملیاتی متهمان را در مخفیگاه مجردیشان در یکی از شهرستانهای غرب تهران دستگیر میکنند. این سارقان در خیابانها، ماشینهایی که شیشههایشان پایین بوده را شناسایی و گوشی و گردنبند قربانیان را سرقت میکردند. سارقان پیش از این سابقه کیفری نداشتهاند، اما بعد از دستگیری و طی بازجوییهای به عمل آمده، آنها به ۲۰ فقره سرقت در شهر تهران اعتراف میکنند. قربانیان این سارقان زنان و مردان بودند.»
فرمانده پایگاه دوم پلیس آگاهی تهران همچنین در توصیه به شهروندان میگوید: «بهتر است شهروندان شیشههای ماشین را طوری تنظیم کنند که سارقان به داخل ماشین اشراف نداشته باشند و هنگام استفاده از تلفن همراه در اماکن عمومی و خیابانها همواره مراقب اطراف خود باشند و از قرار دادن گوشی در لبه بیرونی پیادهرو یا نزدیک به تردد ماشینها و موتورسیکلتها جدا خودداری کنند. از به همراه داشتن طلا و زیورآلات گرانقیمت به ویژه گردنبند که به سادگی در معرض دید و ربایش سارقان قرار میگیرد در ترددهای پیاده پرهیز کنند. در صورت مواجهه با سارقان خشن از درگیری فیزیکی جدا خودداری و سعی کنند مشخصات ظاهری، پلاک موتورسیکلت یا چهره سارقان را به خاطر بسپارند تا در اسرع وقت به پلیس گزارش دهند. تا حد امکان از هندزفری استفاده کنند تا تلفن همراهشان کمتر در دست باشد و برای گوشیهای خود از رمزهای قوی استفاده کنند و قابلیتهای ردیابی (Find My) را فعال نگه دارند.»
«مهدی معمارپور» فرمانده پایگاه یکم پلیس آگاهی تهران بزرگ نیز از دستگیری زن و شوهری خبر داده که با دستبرد به خانهای در منطقه نیاوران، اموالی به ارزش تقریبی ۷۰ میلیارد تومان شامل فرشهای ابریشم نفیس، ساعتهای برند، ارزهای خارجی و یک ماشین بنز را به سرقت برده بودند.
فرمانده پایگاه یکم پلیس آگاهی تهران در تشریح جزییات این پرونده گفته است: «در پی ارجاع پرونده سرقت از خانه و شکایت مالباخته مبنی بر سرقت اموال ارزشمند او از خانهاش در منطقه نیاوران تیم ویژهای از کارآگاهان پایگاه یکم پلیس آگاهی تهران بزرگ مامور رسیدگی به موضوع شدند. براساس اظهارات شاکی، سارقان پس از ورود به خانه اقدام به سرقت فرشهای ابریشم نفیس، ساعتهای برند و گرانقیمت، مقادیر قابلتوجهی ارز خارجی و همچنین یک دستگاه خودروی بنز که در پارکینگ خانه قرار داشت، کردند. ارزش تقریبی اموال به سرقت رفته حدود ۷۰ میلیارد تومان برآورد شده است. کارآگاهان با انجام اقدامات اطلاعاتی و بهرهگیری از شگردهای تخصصی پلیسی، مسیر تردد سارقان را از طریق رصد هوشمندانه دوربینهای مداربسته مورد بررسی قرار دادند و در فرآیند دوربین به دوربین موفق شدند ماشین مورد استفاده متهمان، یک دستگاه اچسی کراس را شناسایی کنند.»
معمارپور همچنین اعلام کرده است: «پس از استخراج شماره پلاک خودرو و انجام استعلامهای لازم، مشخص شد این خودرو دراختیار زنی سابقهدار قرار دارد. تحقیقات کارآگاهان در ادامه وارد مرحله جدیدی شد و با بررسیهای میدانی و اطلاعاتی، هویت همدست متهم که او نیز دارای سوابق کیفری بود، شناسایی شد. در ادامه و پس از اخذ مجوزهای قضایی لازم، کارآگاهان در یک عملیات غافلگیرانه موفق شدند این زوج سارق را در مخفیگاهشان دستگیر کنند. متهمان در بازجوییهای اولیه به ارتکاب سرقت اعتراف کردند و در بازرسیهای انجامشده بخشی از اموال مسروقه نیز کشف و توقیف شد. تحقیقات برای شناسایی محل نگهداری سایر اموال سرقتی و بازگرداندن آنها به مالباخته با جدیت ادامه دارد و متهمان برای سیر مراحل قانونی دراختیار مرجع قضایی قرار گرفتند.»
«حسین مافی» فرمانده انتظامی شهرستان ری نیز از دستگیری سارق حرفهای و سابقهدار لوازم و محتویات خودروها در محدوده شهرری و کشف بیش از 20 پرونده سرقت خبر داده و گفته است: «در پی مراجعه و شکایت چند نفر از شهروندان در هفتههای اخیر درخصوص سرقت لوازم و محتویات خودرو در محدوده شهرری پیگیری موضوع سریعا به صورت ویژه در دستور کار کلانتری 131 این فرماندهی قرار گرفت. در تحقیقات انجام شده، مشخص شد که متهم با سوءاستفاده از تاریکی هوا و محیط خودروهای پارک شده اطراف مترو، سوژه موردنظر را انتخاب و در فرصت مناسب درِ خودرو را تخریب و اقدام به سرقت محتویات داخل و قطعات خودروها میکرد. عوامل کلانتری ۱۳۱ شهرری با رصدهای اطلاعاتی در هفدهم خرداد ماه جاری هویت و مخفیگاه متهم را که دارای سابقه بود، شناسایی کردند. با هماهنگیهای قضایی تیمی از ماموران به مخفیگاه متهم در محدوده شهرری مراجعه و طی یک عملیات سارق را دستگیر کرده که در بازرسی از مخفیگاه او، ۱۰ عدد ضبط خودرو، ۸ جفت باند، ۹ عدد آمپیلی و ۲ عدد ساب خودرو کشف که به همراه متهم به کلانتری منتقل کردند. متهم سابقهدار پس از انتقال به کلانتری به بزه انتسابی اعتراف کرد و متهم پس از پایان تحقیقات تحویل مراجع قضایی شد.»
جرمشناسان معتقدند که با شرایط دشوار اقتصادی جامعه امروز خصوصا در ماههای اخیر، سرقتهای خرد ازجمله سرقت قطعات و لوازم خودرو و موبایلقاپی شایع بوده است. همچنین طبق بررسیها از اخبار منتشر شده؛ بیش از ۵۰درصد مجرمان دستگیر شده بار اولی هستند؛ یعنی سارقانی که برای نخستینبار در زندگی خود دست به دزدی میزنند. افرادی که برای نخستینبار مرتکب سرقت میشوند، معمولا تحتتاثیر یک عامل واحد نیستند، بلکه مجموعهای از عوامل فردی، خانوادگی، اجتماعی و اقتصادی در این رفتار نقش دارند.
مهمترین عوامل عبارتند از: ۱) فقر و مشکلات اقتصادی؛ بیکاری یا درآمد ناکافی، بدهی و فشارهای مالی، احساس ناتوانی در تامین نیازهای اساسی. ۲) تاثیر دوستان و محیط اجتماعی؛ معاشرت با افراد بزهکار، فشار همسالان برای اثبات خود یا کسب پذیرش در گروه، عادی شدن رفتارهای مجرمانه در محیط زندگی. ۳) مشکلات خانوادگی؛ اختلافات شدید خانوادگی، کمبود نظارت والدین و خشونت، بیتوجهی یا ازهمگسیختگی خانواده. ۴) طمع و میل به کسب مال آسان؛ تمایل به دستیابی سریع به پول یا کالا، نارضایتی از وضعیت مالی در مقایسه با دیگران و مصرفگرایی. ۵) عوامل روانشناختی؛ ضعف در کنترل تکانهها، هیجانجویی و ریسکپذیری، مشکلات شخصیتی یا اختلالات رفتاری. ۶) اعتیاد به موادمخدر یا الکل؛ نیاز به تامین هزینه مصرف مواد، کاهش قدرت تصمیمگیری و قضاوت. ۷) کمبود آگاهی از پیامدهای قانونی؛ تصور اینکه دستگیر نخواهند شد و بیاطلاعی از مجازاتها و آثار کیفری جرم. ۸) فرصت مناسب برای ارتکاب سرقت؛ مشاهده اموال بدون محافظت، ضعف تدابیر امنیتی، تصور آسان بودن سرقت و فرار از مجازات.
طبق دیگر بررسیها از منظر جرمشناسی، معمولا فشار اقتصادی، تاثیر گروه دوستان و ضعف نظارت خانوادگی از مهمترین دلایل گرایش افراد به نخستین سرقت شناخته میشود. البته هر پرونده شرایط خاص خود را دارد و علت ارتکاب سرقت در افراد مختلف، متفاوت است.