کامرس-75 ؛ تانک عجیبی که 50 سال از زمان خود جلوتر بود! (+تصاویر)

عصر ایران؛ مجله تصویری سلاح - در تاریخ صنایع نظامی، همیشه پروژه هایی وجود دارند که فراتر از زمان خود بوده اند؛ ایده هایی شجاعانه که به دلیل محدودیت های فناوری در زمان خود شکست خوردند، اما مسیر آینده را روشن کردند. تانک بریتانیایی COMRES-75 مخفف (Combat Research 75) دقیقا یکی از همین ماشین های جنگی عجیب و کمتر شناخته شده دوران جنگ سرد است.

در ادامه به سراغ این تانک عجیب می رویم که تلاش کرد فرمول سنتی ساخت تانک ها را کاملا تغییر دهد.

ایده پشت پروژه: تانکی بدون سرنشین در برجک!

در اواخر دهه 1960 میلادی، با پیشرفت موشک ها و گلوله های ضدتانک، بزرگ ترین دغدغه طراحان نظامی دو چیز بود: کوچک کردن ابعاد تانک برای هدف گیری سخت تر توسط دشمن و حفظ جان خدمه.

بریتانیایی ها در سال 1968 به یک ایده انقلابی دست یافتند: حذف کامل انسان از برجک تانک. در طرح کامرس-75، قرار بود برجک بزرگ و سنتی تانک ها حذف شود و به جای آن، یک سازه بسیار باریک و مکانیکی که فقط توپ روی آن سوار بود قرار بگیرد. با این کار، هر 3 خدمه تانک (راننده، فرمانده و توپچی) به امن ترین جای ممکن، یعنی عمق بدنه زرهی شاسی منتقل می شدند.

مشخصات فنی؛ ترکیب زره جنگ جهانی با توپ جنگ سرد

بریتانیایی ها برای صرفه جویی در هزینه ها و ساخت سریع نمونه اولیه، این تانک آزمایشی را از ترکیب قطعات موجود ساختند:

شاسی و بدنه: آن ها از شاسی تانک معروف جنگ جهانی دوم، یعنی تانک کامت (Comet) استفاده کردند.

سلاح اصلی: روی این شاسی، یک توپ قدرتمند 84 میلی متری نصب شد؛ همان توپ معروفی که روی تانک های افسانه ای سنتوریون کار گذاشته شده بود.

برجک خارجی: توپ درون یک محفظه بسیار باریک و بدون سرنشین قرار داشت. این سازه فقط بالا و پایین می شد و کل سیستم روی یک حلقه چرخنده متصل به بدنه، قابلیت چرخش 360 درجه داشت.

چرا این ایده انقلابی شکست خورد؟

اگرچه طرح کامرس-75 روی کاغذ بی نقص و آینده نگرانه به نظر می رسید، اما آزمایش های میدانی در سال 1968 نشان داد که فناوری آن زمان هنوز برای چنین ایده ای آمادگی ندارد. این پروژه به سه دلیل اصلی لغو شد:

کابوس گلوله گذار خودکار: وقتی هیچ انسانی در برجک نباشد، بارگذاری گلوله ها باید کاملا اتوماتیک انجام شود. سیستم های گلوله گذار خودکار در دهه 60 میلادی بسیار ابتدایی، بزرگ و غیرقابل اعتماد بودند و مدام گیر می کردند.

کور بودن خدمه تانک: در سال 1968 هنوز دوربین های دیجیتال پیشرفته، حسگرهای حرارتی یا نمایشگرهای باکیفیت وجود نداشتند. خدمه ای که در اعماق بدنه پنهان شده بودند، عملا دید بسیار ضعیفی از محیط بیرون داشتند و نشانه روی با توپ از راه دور برایشان کابوس بود.

پیچیدگی بیش از حد مکانیکی: اگر سیستم کنترل از راه دور توپ در میدان نبرد آسیب می دید یا قفل می کرد، تعمیر آن در زیر باران گلوله دشمن عملا غیرممکن بود.

سرنوشت و میراث کامرس-75

بریتانیا پس از ساخت تنها یک نمونه اولیه و انجام آزمایش های ناموفق، این پروژه را به طور کامل بایگانی کرد. تنها ماکت و نمونه ساخته شده از این تانک عجیب، سال ها در انبار «موزه تانک بوینگتون» انگلستان قرار داشت.

با این حال، ایده خامی که در این تانک به کار رفت، امروزه به استاندارد تانک های نسل جدید تبدیل شده است. تانک های مدرن یا نفربرهای زرهی پیشرفته امروزی، از همین فرمول یعنی «برجک بدون سرنشین و کپسول زرهی خدمه» استفاده می کنند؛ ایده ای که هسته اولیه آن بیش از نیم قرن پیش در پروژه ناکام کامرس-75 متولد شده بود.

تنظیم و ترجمه: محمدمهدی حیدرپور

معمار سردر دانشگاه تهران که بود؟

بیشتر بخوانید:

ارابه فرانسوی محبوب دوران جنگ سرد!(+تصاویر)

تماشاخانه

زرتشت؛ ۴۷ سال پیامبری اهورامزدا و قیام علیه کرپان‌های دیو پرست

کاشفان قاره آمریکا فاتحان جام آمریکا / از استعمار تا زمین سبز فوتبال

فیلم های دیگر