همزمان با استفاده پهپادهای آمریکایی از شبکه استارلینک ایلان ماسک در طول تجاوز هوایی به ایران، اسپیسایکس با پنتاگون بر سر قیمت خدماتش، اختلاف پیدا کرد و خواستار دریافت هزینه بیشتری برای دسترسی به شبکه وایفای ماهوارهای خود شد.
به گزارش ایسنا، رویترز به نقل از دو منبع آگاه و با استناد به اسناد پنتاگون گزارش داد ظرف چند هفته پس از آغاز تجاوز هوایی آمریکا به ایران، مدیران شرکت هوافضای اسپیسایکس با مقامات پنتاگون دیدار و استدلال کردند که ارتش حدود ۵۰۰۰ دلار برای اتصال به هر ترمینال پرداخت کرده است، در حالی که در واقع از سطح بالاتری از خدمات به ارزش نزدیک به ۲۵۰۰۰ دلار استفاده کرده است.
بر اساس مصاحبه با پنج نفر از افراد آشنا با موضوع و اسناد، اختلاف نظر بر سر استفاده از استارلینک در پهپادهای لوکاس، بخشی از تنشهای فزاینده میان اسپیسایکس و پنتاگون بر سر قیمتگذاری استارلینک در ماههای اخیر است.
به گفته دو نفر از این منابع آگاه، پنتاگون در ادامه اقدامات مداخلهجویانه در ایران، همچنین بر سر قیمتگذاری طرحی برای ارائه ارتباطات مستقیم به تلفن همراه با استارلینک مشابه سرویس نسل پنجم، با اسپیسایکس اختلاف نظر داشته است.
اختلافات مداوم که پیش از این گزارش نشدهاند، نشان میدهند که چگونه اتکای روزافزون پنتاگون به اسپیسایکس، اهرم فشار بیشتری را به ایلان ماسک میدهد؛ آن هم در زمانی که اسپیسایکس به دنبال افزایش درآمد خود پیش از عرضه اولیه سهام خود در ماه آینده است که میتواند یکی از بزرگترین عرضههای اولیه سهام در تاریخ باشد.
برخلاف ترمینالهای استارلینک مصرفی که در فروشگاههایی از جمله والمارت موجود است، اسپیسایکس یک نسخه ویژه نظامی به نام استارشیلد را طبق توافقنامه ۲۰۲۳ به پنتاگون میفروشد. به گفته یک فرد مطلع، ترمینالهای استارشیلد میتوانند هم به ماهوارههای تجاری استارلینک و هم به یک منظومه ماهوارهای جداگانه و امنتر به نام استارشیلد متصل شوند.
اسپیسایکس استدلال کرد که پهپادهای لوکاس تحت شرایطی کار میکنند که بیشتر با اشتراک سطح هوانوردی آن مطابقت دارد تا یک سرویس زمینی یا سیار با قیمت پایینتر. به گفته یکی از این منابع، مقامات پنتاگون استدلال کردند که قیمت ۲۵۰۰۰ دلاری - هزینه ماهانه - برای هواپیماها طراحی شده است، نه پهپادهای انتحاری که از اتصال استارلینک برای چند دقیقه یا چند ساعت استفاده میکنند.
پنتاگون که در حال افزایش حملات تجاوزکارانه به ایران بود، در نهایت موافقت کرد که افزایش قیمت پیشنهادی اسپیسایکس را بپردازد و تقریبا هزینه هر پهپاد لوکاس را دو برابر کند. پنتاگون در ابتدا حدود ۳۰۰۰۰ دلار برای هر واحد پرداخت میکرد.
رویترز پیش از این گزارش داده بود که خطرات اتکا به استارلینک برای اولین بار در طول جنگ اوکراین مورد توجه قرار گرفت. پس از آن که نیروهای اوکراینی به سمت مواضع روسیه پیشروی کردند، ماسک دستور داد سرویس استارلینک در بخشهایی از این کشور در سال ۲۰۲۲ خاموش شود. اخیرا آزمایشهای نیروی دریایی آمریکا در تابستان گذشته، زمانی که قطع سراسری استارلینک ارتباط با قایقهای نظامی بدون سرنشین را قطع کرد و آنها را در اقیانوس سرگردان کرد، مختل شد.
کلیتون سوئپ، عضو ارشد اندیشکده «مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی»، گفت: برخلاف پیمانکاران دفاعی سنتی، اسپیسایکس اهرم فشار بیشتری بر پنتاگون دارد زیرا در کنار پرتاب موشک و کسبوکارهای هوش مصنوعی، بازار تجاری بزرگی برای استارلینک نیز دارد. طبق گزارش کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا، اسپیسایکس حدود ۲۰ درصد از کل درآمد خود را از دولت آمریکا کسب میکند.
بر اساس گزارش رویترز، در آغاز جنگ تحمیلی علیه ایران، استارلینک از قبل بخش اصلی عملیات نظامی آمریکا بود و در آزمایشها و استقرارهای اولیه، از طیف وسیعی از سیستمها، از پهپادهای تهاجمی هوایی مانند لوکاس گرفته تا شناورهای سطحی بدون سرنشین مورد استفاده برای نظارت دریایی و ماموریتهای ضربتی، پشتیبانی میکرد. به گفته یک منبع آگاه، هنگامی که آمریکا بمبارانها را آغاز کرد، ترمینالهای استارشیلد در بیش از دهها سیستم پهپادی مورد استفاده قرار گرفت.