ویتامین بی2(B2) که با نام ریبوفلاوین(riboflavin) نیز شناخته میشود، در انجام و حفظ بسیاری از فرآیندهای مختلف در بدن ما نقش بسیار مهمی دارد. این ویتامین، پوست را سالم نگه میدارد و چربیها را متابولیزه میکند و تحقیقات جدید نشان میدهد که نقش مهمی در بقای سلولهای سرطانی نیز دارد.
به گزارش ایسنا، به طور مشخص کشف شده است که سلولهای سرطانی میتوانند از ویتامین B2 برای ایجاد یک سپر دفاعی در برابر فروپتوز(ferroptosis) که نوع خاصی از مرگ سلولی است، استفاده کنند.
هنگامی که آسیب به غشاء رخ میدهد، باعث میشود سلول برای دفع زباله برنامهریزی شود.
این مطالعه جدید که توسط تیمی از دانشگاه ورزبورگ(Würzburg) آلمان رهبری میشود، نشان میدهد که وقتی سلولهای سرطانی از ویتامین B2 محروم میشوند، در برابر حذف کنترلشدهای که «فروپتوز» نام دارد، آسیبپذیرتر میشوند.
ورا اسکافار(Vera Skafar)، زیستشناس دانشگاه ورزبورگ میگوید: ویتامین B2 نقش مهمی در محافظت از سلولهای سرطانی در برابر فروپتوز، نوع خاصی از مرگ برنامهریزیشده سلولی ایفا میکند.
محققان کشف کردند که کاری که این ویتامین در واقع انجام میدهد، کمک به پروتئینی به نام «FSP1»(پروتئین سرکوبگر فروپتوز ۱) است.
مطالعات در سالهای اخیر نشان دادهاند که FSP1 در کنار پروتئین دیگری به نام GPX4 (گلوتاتیون پراکسیداز ۴) چقدر میتواند در محافظت از فروپتوز حیاتی باشد.
این تیم دریافت که FSP1 از طریق یک فرآیند غربالگری که هزاران ژن را پوشش میدهد، به ژنی به نام RFK وابسته است که در پردازش ویتامین B2 به اشکالی که بدن میتواند استفاده کند نیز نقش دارد.
آزمایشهای آزمایشگاهی بیشتر، مسیر بیولوژیکی را تأیید کردند؛ اینکه ویتامین B2 به طور مؤثر از طریق ژن RFK به FSP1 سوخترسانی میکند.
این آزمایشها همچنین نشان داد که ترکیب رزوفلاوین(roseoflavin) میتواند به طور بالقوه برای مختل کردن این سپر سلولهای سرطانی عمل کند. در سلولهای سرطانی کشتشده در آزمایشگاه، به نظر میرسد که یک تقلیدکننده ویتامین B2 به نام رزوفلاوین، فروپتوز را تقویت میکند.
برای نتیجهگیری خیلی زود است، اما این مطالعه نشان میدهد که راهی برای هدف قرار دادن سلولهای سرطانی بدون تداخل با ویتامین B2 در سلولهای سالم وجود دارد.
رزوفلاوین اساساً سلولهای سرطانی را فریب میدهد تا آن را به جای ویتامین B2 دریافت کنند، اما نکته مهم این است که از FSP1 یا سپرهای دفاعی سلول به همان روشی که ویتامین B2 عمل میکند، پشتیبانی نمیکند.
اکنون پتانسیلی برای درمانهای هدفمند وجود دارد. محققان در مقاله منتشر شده خود مینویسند: این چارچوب، رویکردی را تشکیل میدهد که قبلاً کمتر مورد توجه قرار گرفته بود تا فروپتوز را در سلولهای سرطانی و سایر زمینههایی که FSP1 از بقا پشتیبانی میکند، افزایش دهد.
بدن ما به طور طبیعی ویتامین B2 تولید نمیکند، اما در بسیاری از غذاها از جمله لبنیات، تخم مرغ، گوشت و سبزیجات سبز موجود است.
نکته این مطالعه این نیست که ویتامین B2 خطرناک است، زیرا ما کاملاً برای زندگی به آن نیاز داریم. با این حال، محافظتی که ویتامین به سلولهای سرطانی میدهد، به این معنی است که احتمالاً حذف این سلولهای مضر توسط داروها دشوارتر است.
یک تعادل دشوار باید پیدا شود، زیرا فروپتوز لزوماً بد نیست و در زمان مناسب برای پاکسازی زبالههای بیولوژیکی مفید است.
گام بعدی این خواهد بود که بفهمیم چگونه میتوان این دستگاه را به طور خاص در سلولهای سرطانی هدف قرار داد.
در ادامه، چیزی شبیه به رزوفلاوین، اما به صورت سفارشی ساخته شده برای مختل کردن دسترسی سلولهای سرطانی به ویتامین B2 میتواند به درمانهای بهتری برای از بین بردن تومورها منجر شود و همچنین زمینههای زیادی برای گسترش بیشتر تحقیقات وجود دارد.
فروپتوز توسط اکسیداسیون، نوعی فرسایش شیمیایی که با گذشت زمان اتفاق میافتد، ایجاد میشود. تصور میشود که هم استرس اکسیداتیو و هم فروپتوز علاوه بر سرطان، با شرایط متعدد دیگری نیز مرتبط هستند.
محققان فقط در سالهای اخیر به فروپتوز توجه کردهاند، اما قبلاً با مشکلات سلامتی مانند سکته مغزی و بیماریهای عصبی مرتبط دانسته شده است.
این احتمال وجود دارد که این نقش تازه کشف شده B2 در فروپتوز، پیامدهایی برای تحقیقات آینده در مورد این شرایط نیز داشته باشد.
خوزه پدرو فریدمن آنجلی(José Pedro Friedmann Angeli)، زیستشناس دانشگاه ورزبورگ میگوید: فروپتوز نه تنها با سرطان مرتبط است، بلکه شواهد فزایندهای نشان میدهد که این بیماری در فرآیندهای پاتولوژیک در بیماریهای عصبی و آسیب بافتی پس از پیوند عضو یا آسیب ایسکمی-ریپرفیوژن نیز نقش دارد.
این پژوهش در مجله Nature Cell Biology منتشر شده است.