تاریخ:
فایننشال تایمز: جنگ با ایران ۲۷۰ میلیارد دلار روی دست آمریکا خرج گذاشت 
درس چهل و چهارم
مدیرعامل توانیر:
قیمت تمامشده برق ۱۹۰۰ تومان است
مدیرعامل توانیر با بیان اینکه قیمت تمام شده تولید هر کیلووات ساعت برق به ۱۹۰۰ تومان رسیده است، گفت: قیمت فروش برق به مشترکان ۸۰۰ تومان به ازای هر کیلووات ساعت است یعنی دولت با وجود یارانههای سنگین سوخت، همچنان بخش بزرگی از هزینههای شبکه را در قالب یارانه پنهان انرژی پرداخت میکند.
محمد الهداد مدیرعامل توانیر، روز دوشنبه در حاشیه برگزاری مانور سراسری مدیریت هوشمند تلفات انرژی برق موسوم به «طرح مهتاب» در جمع خبرنگاران، با تشریح برنامههای این شرکت برای مدیریت هوشمند تلفات انرژی و نیز وضعیت اقتصادی صنعت برق، گفت: سال گذشته متوسط قیمت فروش برق حدود ۶۰۰ تومان بود، در حالی که قیمت تمامشده برای توانیر بیش از ۱۲۰۰ تومان محاسبه می شد.
به گزارش ایرنا، وی افزود: امسال متوسط قیمت فروش هر کیلووات ساعت برق در حالی به ۸۰۰ تومان رسیده که قیمت تمامشده آن به ۱۹۰۰ تومان افزایش یافته است که شکاف قابل توجهی بین این دو وجود دارد.
اله داد با یادآوری اینکه وزارت نیرو برای تولید برق از سوخت یارانهای استفاده میکند و قیمت محاسبه شده نیز بر همین مبناست، اظهار داشت: فاصله بین قیمت تمامشده و تعرفه دریافتی از مشترکان همچنان بسیار بالاست و بخش بزرگی از هزینهها عملاً به صورت یارانه پنهان توسط دولت و وزارت نیرو پرداخت میشود.
بخش زیادی از مشترکان با نرخ پایین یا صفر، برق دریافت می کنند
وی به ساختار یارانهای در بخشهای مختلف مصرف برق اشاره کرد و توضیح داد: بخش زیادی از مشترکان در کل برق را با نرخ بسیار پایین یا حتی صفر دریافت میکنند؛ برای نمونه، حدود سه هزار مگاوات از مصرف برق در ساعات اوج بار، مربوط به روشنایی معابر در شهرها، روستاها و نقاط جادهای است که نرخ آن صفر است و هیچ مبلغی بابت این بخش دریافت نمیشود.
مدیرعامل توانیر اعلام کرد: برای مدارس، مساجد، اماکن فرهنگی و گروههای حمایتی تحت پوشش نهادهای حمایتی نیز تخفیفها و بخشودگیهای جدی در نظر گرفته شده و بخش قابل توجهی از یارانه انرژی در این حوزهها توزیع میشود در حالی که تأمین برق پایدار در شبکه، بهویژه در فصل گرم سال، هزینههای بسیار بالایی در حوزه تولید، انتقال و توزیع به همراه دارد.
شبکهای با بیش از یک میلیون کیلومتر طول
الهداد با اشاره به گستردگی و پیچیدگی زیرساختهای صنعت برق خاطرنشان کرد: شبکه برق کشور شامل بیش از یک میلیون کیلومتر شبکه انتقال و توزیع و حدود ۶۰۰ هزار کیلومتر کابل سرویسی است که برق را از شبکه تا کنتور مشترک میرساند.
نگهداری، نوسازی، توسعه و پایش این شبکه عظیم، هزینههای بسیار سنگینی دارد که از تعویض تجهیزات فرسوده تا ارتقای پستها و خطوط برای پاسخ به رشد مصرف را در بر می گیرد.
وی توضیح داد: وقتی میگوییم قیمت تمامشده برق به ۱۹۰۰ تومان رسیده، تنها منظور هزینه تولید در نیروگاه نیست، بلکه مجموعهای از هزینههای تولید، انتقال، توزیع، تعمیر، بهروزرسانی و نیز هزینههای فنی و مدیریتی شبکه است. اینها هزینههایی هستند که دیده نمیشوند اما هر روز برای اینکه چراغ خانهها، بیمارستانها، کارخانهها و معابر خاموش نشود، پرداخت میشوند.
به گفته مدیرعامل توانیر، بخشی از این هزینهها ناشی از فرسودگی بخشی از شبکه و بخشی دیگر ناشی از توسعه روزافزون شهرها، شهرکها، صنایع و مراکز مصرف جدید است که نیاز به سرمایهگذاریهای چند هزار میلیاردی برای احداث خطوط، پستها و تأسیسات جدید دارند.
طرح مهتاب و نقش مدیریت تلفات در کاهش فشار مالی
الهداد به ارتباط مستقیم تلفات برق با ناترازی مالی در این صنعت اشاره و تاکید کرد: وقتی قیمت تمامشده ۱۹۰۰ تومانی و متوسط فروش ۸۰۰ تومانی سخن به میان می آید، به این معناست که هر کیلووات ساعت تلفشده یا مصرف غیرمجاز هم به معنای هدررفت سرمایه و تشدید فشار مالی بر صنعت برق است.
وی درباره مانور سراسری طرح «مهتاب» اذعان داشت: مانور سراسری طرح مهتاب به معنی مدیریت هوشمند تلفات انرژی است که از امروز در ۵۶۰ شهرستان کشور آغاز شد و در قالب آن بیش از هزار و ۲۷۰ تیم اجرایی با حدود ۲ هزار و ۸۰۰ نیروی انسانی زبده و ورزیده در قالب این مانور، مأمور شناسایی و جمعآوری مصارف غیرمجاز، تعویض کنتورهای معیوب و نصب کنتورهای هوشمند شدهاند.
مدیرعامل توانیر گفت: با توجه به آغاز فصل گرما، تأمین برق مشترکان در بخشهای مختلف از اهداف اصلی وزارت نیرو است؛ یکی از اقدامات مؤثر در این راستا، کاهش مصارف غیرمجاز و غیرقانونی است که امیدواریم امروز و در ادامه اجرای این طرح، نتایج بسیار خوبی در این حوزه به دست بیاید.
برنامه برای حذف ۳۵۰۰ مگاوات مصرف غیرمجاز تا پایان سال
الهداد هدف گذاری کاهش ۱۷۰۰ مگاواتی مصارف غیرمجاز از روی شبکه برق تا پایان خرداد ماه را از اهداف کمی طرح مهتاب برشمرد و اظهار داشت: از ابتدای اجرای این طرح که از اسفند سال گذشته شروع شده تا امروز، حدود ۸۵۰ مگاوات بار غیرمجاز از شبکه حذف شده است.
وی اضافه کرد: برآورد اولیه ما این است که تا پایان سال بتوانیم نزدیک به ۳۵۰۰ مگاوات مصارف غیرمجاز و انحرافات مصرف را شناسایی و مدیریت کنیم. این عدد از مقایسه اختلاف بین انرژی تحویلی به شبکه و انرژی ثبتشده در کنتورهای مشترکان در طول شبکه به دست میآید.
مدیرعامل توانیر با اشاره به گستردگی و پیچیدگی شناسایی این مصارف غیرقانونی یادآورشد: این تلفات در طول یک میلیون کیلومتر شبکه و ۶۰۰ هزار کیلومتر کابل سرویس پراکنده است. پیدا کردن این انحرافات کار سخت و زمانبری است؛ گاهی کابلها در داخل دیوار، زیر زمین یا در نقاط غیرقابل دسترس دستکاری شدهاند، یا کنتورها در داخل ساختمانها مورد دستکاری قرار گرفتهاند. با این حال، مصمم هستیم تا پایان امسال در این حوزه کارهای بزرگی انجام دهیم.
هفت میلیون کنتور هوشمند روی شبکه و نقش دادهکاوی در کشف دزدی برق
مدیرعامل توانیر با اشاره به توسعه کنتورهای هوشمند در کشور گفت: تا امروز نزدیک به هفت میلیون کنتور هوشمند در شبکه برق کشور نصب شده که بیش از ۶۰ درصد مصرف برق را پوشش میدهد. برنامهریزی کردهایم تا پایان تابستان این تعداد به بیش از ۹ میلیون عدد برسد؛ یعنی حدود ۲ میلیون کنتور جدید نصب خواهد شد.
وی درباره نحوه استفاده از این زیرساخت برای شناسایی تلفات و دزدی برق توضیح داد: یکی از کاربردهای اصلی کنتورهای هوشمند این است که ما میتوانیم با مقایسه دادههای کنتورهای بالادست، یعنی جایی که برق را از پستهای فوق توزیع تحویل میگیریم، با کنتورهای مسیر و مشترکان، اختلافها را محاسبه کنیم. این اختلافها به ما نشان میدهد که در کدام بخش از مسیر، انرژی گم شده و ثبت نمیشود.
الهداد افزود: بر اساس این اطلاعات، همکاران ما با تکیه بر دادهکاوی و مراجعههای میدانی، نسبت به شناسایی و برخورد با مصارف غیرمجاز اقدام میکنند. در حوزه دادهکاوی، اقدامات بسیار خوبی انجام شده و فقط در یک هفته گذشته، بیش از ۳۶۰۰ مورد دستکاری یا خطا توسط مشترکان در بخشهای مختلف شناسایی شده است.
به گفته وی، بخش قابل توجهی از این موارد در برخی استانهای جنوبی، استانهای گرمسیر و حاشیه دریای خزر مشاهده شده است؛ جایی که به دلیل وجود باغویلاها، مناطق خوشنشین، کارگاههای ساختمانی و برخی صنوف فاقد انشعاب مجاز، زمینه بروز مصرف غیرمجاز بیشتر بوده است.
ماینرها؛ عامل فشار بر هزینههای برق
الهداد به نقش استخراجکنندگان غیرمجاز رمزارز (ماینرها) در افزایش تلفات و هزینهها اشاره کرد و افزود: متأسفانه در سالهای اخیر، استفاده از برق یارانهای برای استخراج رمزارز به یکی از چالشهای جدی شبکه تبدیل شده است. فقط در روز گذشته، حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ دستگاه ماینر در نقاط مختلف شبکه جمعآوری شد.
وی با بیان اینکه این تجهیزات مانند «زالو» به جان شبکه برق میافتند، تأکید کرد: برقی که میتواند در بخشهای مولد، تولیدی و اشتغالزا استفاده شود، به صورت غیرقانونی صرف استخراج رمزارز میشود. این موضوع علاوه بر فشار بر شبکه، فشار مالی مضاعفی هم به صنعت برق وارد میکند، زیرا انرژی یارانهای در مسیری غیرمولد و غیرقانونی مصرف میشود.
مدیرعامل توانیر به کشف مواردی اشاره کرد که در آنها از برق ارزان چاههای کشاورزی برای نصب ماینر استفاده شده و حتی برق چاه به باغ تالارها و چندین ویلا رسانده شده است.
اله داد ادامه داد: قرار است انرژی یارانهای چاههای کشاورزی فقط برای تولید ارزاق عمومی و تأمین امنیت غذایی استفاده شود. اگر این انرژی در بخشهای غیرمتعارف مصرف شود، حتماً همکاران ما برخورد قانونی خواهند داشت.
رعایت در توزیع یارانه برق در دستور کار است
وی با اشاره به برنامه توانیر برای مدیریت مشترکان پرمصرف که تأثیر قابل توجهی بر هزینهها و ناترازی شبکه دارند، گفت: یکی از برنامههای جدی شرکت توانیر، رعایت عدالت در توزیع یارانه برق است. برقی که در شبکه سراسری تأمین میشود، از یارانه دولتی بهرهمند است؛ بنابراین اگر مشترکی بخواهد بیش از سهم خودش برداشت کند، هم حق دیگران را تضییع میکند و هم تأمین برق را با مشکل مواجه میسازد.
مدیرعامل توانیر ادامه داد: مشترکان بالای ۲.۵ برابر الگوی مصرف، در حالی فقط ۲ درصد تعداد مشترکان را تشکیل میدهند که بیش از ۱۰ درصد برق را مصرف میکنند و بنابراین این گروه، کانون هدف ما هستند.
وی افزود: بیش از ۸۰ درصد این مشترکان اکنون مجهز به کنتور هوشمند شدهاند و در صورت عبور از الگوی تعیینشده، برق آنها محدود یا قطع خواهد شد و باید منتظر صورتحسابهای سنگین باشند به نحوی که قبض برق مشترکان پرمصرف در برخی موارد ممکن است به “قبض روح” تبدیل شود.
مدیرعامل توانیر اشاره کرد: قسمت اعظم کنتورهای هوشمند نصبشده، قابلیت کنترل و فرمان از راه دور دارند. حدود یک میلیون از کنتورهای نسل قدیم صرفاً قابل رؤیت هستند اما امکان کنترل از راه دور ندارند. برنامه ما این است که در همین تابستان با نصب مودم و تکمیل فرآیند هوشمندسازی، آنها را نیز کنترلپذیر کنیم.
تغییر ساعات کار ادارات و قطع برق ادارات متخلف
الهداد به نقش مدیریت مصرف در بخش اداری برای کاهش هزینهها و فشار بر شبکه پرداخت و خاطرنشان کرد: ساعات کار ادارات در بسیاری از استانها تا ساعت ۱۳ و در برخی استانهای گرمسیر تا ساعت ۱۲ کاهش پیدا کرده است و انتظار داریم بعد از این ساعات، مصرف ادارات به حداقل برسد؛ در غیر این صورت، با استفاده از کنتورهای هوشمند، برق اداراتی که پس از ساعت تعیینشده همچنان مصرف بالایی داشته باشند، قطع خواهد شد.
وی این اقدام را برای کاهش بار شبکه در ساعات اوج مصرف و کاهش فشار بر هزینههای تولید و توزیع ضروری دانست و با اشاره به تجربه برخی کشورها در تغییر ساعت رسمی برای همزمانی بیشتر با روشنایی روز ادامه داد: تغییر ساعت کمک میکند روز زودتر شروع شود و بخشی از کارهای اداری و تجاری قبل از اوج گرما انجام شود. این موضوع باعث میشود در ساعات اوج مصرف، مردم در منازل باشند و مصرف ادارات و برخی فعالیتهای تجاری از روی شبکه برداشته شود. این موضوع مستقیماً بر کاهش هزینههای پیکبار و نیاز به سرمایهگذاریهای سنگین برای چند ساعت محدود در سال تأثیر میگذارد.
وی تأکید کرد: قطع برق بعد از ساعات اداری، فقط شامل دستگاههای اجرایی، ادارات، بانکها و نهادهای آموزشی است. برخی بخشهای خدماتی مانند سردخانهها، رستورانها، بستنیفروشیها و صنوفی که نیاز به برق ۲۴ ساعته دارند، مشمول قطع نیستند، اما برای آنها هم برنامههای بهینهسازی مصرف و کاهش تلفات تعریف شده است.
ساعت مجاز چاههای کشاورزی و اجرای دقیق قانون
الهداد درباره قطع برق چاههای کشاورزی نیز گفت: ما مکلف به اجرای قانون هستیم. برای هر چاه کشاورزی، پروانهای صادر شده که در پیوست آن، ساعات مجاز برداشت آب برای هر ماه مشخص شده است. مثلاً ممکن است در فروردین، یک چاه مجاز به ۱۹ یا ۲۰ ساعت برداشت در شبانهروز باشد.
وی توضیح داد: ما بیش از آنچه در پروانه قید شده، محدودیت اضافی اعمال نمیکنیم، اما در عین حال مجاز نیستیم بیش از ساعات درجشده در پروانه، برق تأمین کنیم. این موضوع هم برای حفظ سفرههای آب زیرزمینی و هم برای جلوگیری از هدررفت انرژی یارانهای ضروری است.
استفاده از برق چاه های کشاورزی برای ویلاها و تالارها
الهداد با اشاره به مواردی از سوءاستفاده از برق ارزان چاهها اذعان داشت: در روزهای اخیر موردهایی مشاهده شده که از برق چاههای کشاورزی برای راهاندازی ماینر، یا تأمین برق تالارها و ویلاها استفاده شده است. چنین استفادههایی کاملاً غیرقانونی است و همکاران ما با آنها برخورد خواهند کرد. هدف از این یارانه، تأمین امنیت غذایی و حمایت از تولید است، نه استفاده در مصارف تجملی یا سوداگرانه.
مدیرعامل توانیر به شکاف ۱۱۰۰ تومانی میان قیمت تمامشده و تعرفه فروش برق اشاره کرد و گفت: صنعت برق امروز با ناترازی مالی جدی روبهرو است. وقتی قیمت تمامشده هر کیلوواتساعت برق به ۱۹۰۰ تومان میرسد و متوسط تعرفه دریافتی ۸۰۰ تومان است، هر نوع اسراف، تلفات یا مصرف غیرمجاز، فشار مضاعفی بر بودجه عمومی و توان سرمایهگذاری در این صنعت وارد میکند.
وی افزود: هرچه مصرف منطقیتر، بهینهتر و در چارچوب الگو باشد، هم هزینههای عمومی کشور کاهش مییابد، هم امکان تداوم ارائه برق پایدار و باکیفیت برای همه مشترکان فراهمتر میشود. توسعه کنتورهای هوشمند، طرح مهتاب، کنترل مشترکان پرمصرف و برخورد با مصارف غیرمجاز، همه در همین راستا طراحی و اجرا شدهاند.
الهداد با قدردانی از تلاش همکاران اجرایی در سراسر کشور ابراز امیدواری کرد: با اجرای کامل طرح مهتاب، تکمیل هوشمندسازی شبکه و همراهی مردم در اصلاح الگوی مصرف، بتوانیم هم تلفات و مصارف غیرمجاز را کاهش دهیم و هم بخشی از شکاف مالی سنگینی را که امروز بر دوش صنعت برق و بودجه عمومی قرار دارد، جبران کنیم.
لینک کوتاه: کپی لینک
زمان تشییع رهبر شهید انقلاب مشخص نیست تصویب پاداش ۲۵۰ میلیارد تومانی برای صعود تیم ملی به جام جهانی ۲۰۲۶ واکنش تند لاپید به توافق احتمالی ایران و آمریکا؛ شکست در جنگ، کارنامه نتانیاهو است شمار قربانیان ابولا در آفریقا به ۲۲۰ نفر رسید جزئیات توافق ایران و آمریکا / تردد رایگان از تنگه هرمز ، صادرات نفت ایران و ... پیام سخنگوی وزارت امور خارجه به مناسبت روز دزفول آغاز مناسک حج با حضور ۱.۵ میلیون زائر والیبال زنان ایران مقتدرانه به نیمهنهایی آسیا رسید نماینده سابق عراق: حریم هوایی ما در کنترل آمریکاست برگزاری مراسم اربعین شهادت سردار مجید خادمی (+عکس) توقف ریزش قیمت طلا در بازار تهران؛ رشد قیمتها به تبعیت از بازار جهانی تأثیر مثبت بازیهای رومیزی بر سلامت روان و کاهش استرس انتقاد معاون وزیر خارجه از قتلهای فراقضایی ارتش آمریکا در دریا تشییع صیادی که در حملات آمریکا به تنگه هرمز به شهادت رسید (عکس) شرط عربستان برای عادیسازی روابط با اسرائیل: تشکیل کشور فلسطین