مردی که پکن نمی‌خواهد فراموش شود/ سایه یک زندانی بر مذاکرات چین و آمریکا

در جریان گفت‌وگوهای اخیر میان ترامپ و شی جین‌پینگ، موضوعی مطرح شد که شاید در ظاهر تنها به سرنوشت یک روزنامه‌نگار سالخورده مربوط باشد، اما در واقع به قلب یکی از بزرگ‌ترین بحران‌های سیاسی شرق آسیا وصل است: پرونده جیمی لای.

به گزارش عصر ایران به نقل از نیویورک پست ترامپ برای نخستین بار علناً فاش کرد که در دیدار خود با شی جین‌پینگ، درخواست آزادی جیمی لای را مطرح کرده؛ تاجری هنگ‌کنگی که سال‌ها از منتقدان اصلی دولت چین بوده و اکنون در زندان به سر می‌برد. اما پاسخ رهبر چین، آن‌طور که ترامپ روایت می‌کند، نه‌تنها امیدوارکننده نبود، بلکه نشان داد پکن همچنان او را تهدیدی جدی می‌بیند.

جیمی لای دقیقاً چه کسی است؟

شاید نام جیمی لای برای ما چندان شناخته‌شده نباشد، اما او یکی از مشهورترین چهره‌های سیاسی و رسانه‌ای هنگ‌کنگ در سه دهه اخیر است.

لای بنیان‌گذار روزنامه معروف Apple Daily بود؛ رسانه‌ای که به‌صراحت از دموکراسی در هنگ‌کنگ دفاع می‌کرد و سیاست‌های حزب کمونیست چین را زیر سؤال می‌برد.

او پس از اعتراضات گسترده هنگ‌کنگ در سال ۲۰۱۹ و تصویب «قانون امنیت ملی» توسط چین بازداشت شد. قانونی که عملاً دست پکن را برای برخورد با مخالفان باز گذاشت و بسیاری آن را پایان استقلال سیاسی هنگ‌کنگ دانستند.

چین می‌گوید جیمی لای با قدرت‌های خارجی همکاری کرده و امنیت ملی را تهدید کرده است. اما دولت‌های غربی و نهادهای حقوق بشری معتقدند او صرفاً به‌دلیل فعالیت رسانه‌ای و حمایت از آزادی بیان زندانی شده است.

چرا این پرونده برای آمریکا مهم است؟

پرونده جیمی لای فقط درباره یک زندانی سیاسی نیست؛ این پرونده به نمادی از رقابت ایدئولوژیک میان آمریکا و چین تبدیل شده است.

واشنگتن سال‌هاست چین را به سرکوب آزادی‌های مدنی در هنگ‌کنگ متهم می‌کند. در مقابل، پکن این انتقادها را دخالت مستقیم در امور داخلی خود می‌داند.

ترامپ حالا تلاش کرده این پرونده را وارد مذاکرات سطح بالای خود با چین کند؛ اقدامی که نشان می‌دهد موضوع حقوق بشر، حتی در اوج رقابت اقتصادی و امنیتی دو کشور، همچنان بخشی از بازی قدرت میان واشنگتن و پکن است.

نکته مهم اینجاست که ترامپ با وجود لحن تند علیه چین در سال‌های گذشته، این بار هم‌زمان از شی جین‌پینگ به‌عنوان «رهبر بزرگی» یاد کرده و از آینده روابط دو کشور ابراز خوش‌بینی کرده است؛ موضوعی که نشان می‌دهد دو طرف در حال تلاش برای حفظ نوعی توازن شکننده هستند.

تایوان؛ خط قرمز اصلی چین

در کنار پرونده جیمی لای، مسئله تایوان همچنان بزرگ‌ترین نقطه تنش میان دو قدرت جهان باقی مانده است.

چین، تایوان را بخشی از خاک خود می‌داند و بارها هشدار داده هرگونه حمایت نظامی آمریکا از تایوان می‌تواند به درگیری مستقیم منجر شود.

طبق روایت منتشرشده از مذاکرات، شی جین‌پینگ هشدار داده مسئله تایوان ممکن است باعث «برخورد و حتی جنگ» میان دو کشور شود؛ جمله‌ای که نشان می‌دهد فضای رقابت میان واشنگتن و پکن همچنان بسیار پرتنش است.

نقش ایران و تنگه هرمز در گفت‌وگوها

یکی از بخش‌های مهم اما کمتر دیده‌شده این مذاکرات، اشاره به ایران و تنگه هرمز بود.

براساس این گزارش، شی جین‌پینگ پیشنهاد داده چین برای بازگشایی یا کاهش تنش در تنگه هرمز به آمریکا کمک کند.

این مسئله اهمیت زیادی دارد، چون چین بزرگ‌ترین خریدار نفت ایران است و هرگونه بحران در تنگه هرمز مستقیماً امنیت انرژی پکن را تهدید می‌کند.

از طرف دیگر، آمریکا نیز به‌دنبال جلوگیری از اختلال در عبور نفت از این مسیر حیاتی است؛ مسیری که بخش بزرگی از تجارت انرژی جهان از آن عبور می‌کند.

ماجرای جیمی لای شاید در ظاهر فقط پرونده یک روزنامه‌نگار سالخورده باشد، اما در واقع پنجره‌ای است به رقابت پیچیده آمریکا و چین؛ رقابتی که از آزادی بیان و هنگ‌کنگ تا تایوان، ایران و تنگه هرمز امتداد پیدا کرده است.

و حالا، در میان این بازی بزرگ قدرت، نام مردی ۷۸ ساله دوباره پشت درهای بسته رهبران جهان تکرار شده؛ مردی که برای پکن «کابوس» است و برای غرب، نماد مقاومت سیاسی.

افشاگری کلینتون درباره دلایل امتیازدهی ترامپ به روسیه

بیشتر بخوانید:

دلیل حضور ایلان ماسک در چین چه بود؟

سیگنال چین به احتمال وتوی قطعنامه آمریکا درباره تنگه هرمز

تماشاخانه

یوسف مجید‌زاده ؛ کاشف «خط شرق» و «حلقه گمشده تمدن بشریت» در ایران

پل ورسک ؛ یکی از عجیب‌ترین پل‌های جهان و شاهکار مهندسی ۹۰ ساله / آنچه درباره‌اش نمی‌دانید

فیلم های دیگر