شهر تاریخی بولونیا در ایتالیا دست به ابتکاری بیسابقه زده است که شامل تبدیل بافت انبوه و داغ شهری به مجموعهای از «سلولهای سبز» است که هر کدام به اندازه یک زمین فوتبال وسعت دارند.
به گزارش ایمنا، این پروژه بلندپروازانه که «تالیا» (TALEA) نام دارد و با نزدیک به ۵ میلیون یورو بودجه از اتحادیه اروپا تغذیه میشود، قصد دارد در عرض چند سال، چهره اقلیمی این شهر را دگرگون کند. هدف اصلی، مهار پدیدهای به نام جزیره حرارتی شهری است که طی آن آسفالت، بتن و ساختمانهای فشرده، گرمای خورشید را در خود ذخیره میکنند و دمای شهر را تا چند درجه بالاتر از حومه و نواحی سبز اطراف افزایش میدهند.

هسته اصلی این طرح، چیزی است که «سلول سبز تالیا» (TGC) نام گرفته است؛ یک واحد فضایی ۱۰ هزار متر مربعی (۱۰۰ در ۱۰۰ متر) که همچون سلولهایی زنده در بافت شهر پراکنده میشوند. این سلولها تنها یک پارک یا فضای سبز ساده نیستند، بلکه به گفته مسئولان پروژه، بافت همبندی هستند که بازآفرینی فیزیکی شهر، نظارت دیجیتال و مشارکت شهروندان را به هم پیوند میدهند.
برخلاف بسیاری از پروژههای پراکنده شهری که در نقاط مختلف بدون نقشه کلان اجرا میشوند، سلولهای تالیا بهگونهای طراحی شدهاند که قابل تکرار، انطباقپذیر و مقیاسپذیر باشند. پنج سلول از این نوع در مرکز تاریخی بولونیا و یکی از مناطق حومهای این شهر پیشبینی شده است که بر اساس دادههای بودجه مشارکتی شهر و نقشههای آسیبپذیری اقلیمی انتخاب شدهاند.

یکی از جنبههای منحصربهفرد پروژه بولونیا، تأکید صریح آن بر عدالت اقلیمی است. مقامات شهری معتقدند گرمای شدید، بار خود را به شکلی نابرابر بر دوش گروههای آسیبپذیر میگذارد. سالمندانی که در خانههای بدون تهویه زندگی میکنند، کودکانی که زمین بازی سایهبانی ندارند و ساکنان کمدرآمدی که توان خرید کولر یا دسترسی به باغ و فضای سبز خصوصی را ندارند.
برای پاسخ به این نابرابری، تالیا مدل طراحی مشارکتی را به کار گرفته است. تیم پروژه به جای تحمیل راهحلهای از بالا به پایین، طرحهای موسوم به «آزمایشگاههای پیادهرو» و نشستهای نقشهبرداری مشترک با انجمنهای محلی و خود شهروندان برگزار کرده است.
از مردم خواسته شده است نقاط داغ را مشخص کنند که شامل کوچههای بدون جریان هوا، ایستگاههای اتوبوس بیسایه و میدانهایی با پوشش بتنی بازتابنده است. سپس شهروندان از «منوی راهحلهای بر پایه طبیعت» گزینههای مورد نظر خود را انتخاب و رأیگیری میکنند.
پروژه تالیا که از دسامبر ۲۰۲۴ بهطور رسمی آغاز شده است و تا مه ۲۰۲۸ ادامه خواهد داشت، هماکنون در فاز مقدماتی و آمادهسازی بهسر میبرد. در ماههای آینده، فازهای گسترده جمعآوری داده و نشستهای همطراحی ادامه پیدا خواهد کرد و ساخت فیزیکی سلولهای سبز پس از نهایی شدن این فرایند آغاز میشود.