تاریخ:
«طرح زوج و فرد» در تلویزیون؛ روایت یک مجری از سال‌های گذشته 
درس نود و هشت
مارهای چهارپا (+اینفوگرافیک)
آیا مارها پا داشتند؟ در بدن پیتون ها و بوآها یادگاری عجیبی از دوران باستان وجود دارد که ثابت می کند اجداد آن ها چهارپا بودند.
عصر ایران - آیا تا به حال به این فکر کرده اید که مارها چگونه به شکل امروزی خود درآمده اند؟ مارها همیشه موجوداتی بدون دست و پا نبوده اند. در واقع، طبیعت در بدن برخی از بزرگ ترین مارهای جهان، یعنی خانواده پیتون ها (Pythonidae) و بوآها (Boidae)، یادگاری عجیبی از اجداد چهارپای آن ها به جای گذاشته است: مهمیزهای لگنی (Pelvic Spurs).
مهمیز لگنی چیست؟
اگر به ناحیه نزدیک به دم (شکاف کلواک) مارهای پیتون نگاه کنید، دو ساختار کوچک و ناخن مانند را در دو طرف بدن مشاهده خواهید کرد. این ها «مهمیزهای لگنی» نام دارند. این بخش های کوچک در واقع بقایای خارجی پاهای عقبی هستند که در طول میلیون ها سال تکامل، تحلیل رفته اند.
اما شگفتی اصلی در زیر پوست آن ها نهفته است. در کالبدشناسی این مارها، استخوان های لگنی کوچکی وجود دارند که به هیچ ساختار اسکلتی متصل نیستند و به صورت شناور در میان عضلات باقی مانده اند. این استخوان ها «اندام های وستیجیال» یا بازمانده های ژنتیکی نامیده می شوند؛ بخش هایی از بدن که کاربرد اصلی خود را از دست داده اند اما هنوز حذف نشده اند.
شواهد فسیلی: وقتی مارها راه می رفتند
فسیل ها پل ارتباطی ما با گذشته هستند و داستان حذف تدریجی پاها در مارها را تایید می کنند:
نجاش ریونگرینا (Najash rionegrina): این فسیل 95 میلیون ساله که در آرژانتین کشف شد، ماری را نشان می دهد که دارای دو پای عقب کاملا عملکردی و حتی استخوان خاجی (Sacrum) بوده است.
پاچی راچیس (Pachyrhachis): یک مار فسیل شده دریایی که پاهای کوچک اما مشخصی داشت و مرحله میانی تبدیل از مارمولک به مار را به خوبی نشان می دهد.
تغییر کاربری: پایی که دیگر برای راه رفتن نیست
تکامل به ندرت چیزی را کاملا دور می اندازد، مگر اینکه راهی برای استفاده مجدد از آن پیدا کند. امروزه مارهای نر از این مهمیزهای کوچک در طول فرآیند جفت گیری استفاده می کنند. آن ها با تکان دادن این مهمیزها روی بدن ماده، محرک های لازم را ایجاد می کنند. این یک نمونه کلاسیک از تغییر کاربری تکاملی است؛ اندامی که روزی برای راه رفتن بود، حالا به یک ابزار تولیدمثل تبدیل شده است.
مارها در طول ده ها میلیون سال پاهای خود را از دست دادند تا با محیط های خاص (مانند سوراخ های زیرزمینی یا لای بوته های متراکم) سازگار شوند، اما «حافظه ژنتیکی» و بقایای فیزیکی آن دوران را همچنان با خود حمل می کنند. تماشای مهمیزهای یک پیتون، تماشای زنده تاریخ تکامل است که مستقیما از عصر دایناسورها به امروز رسیده است.
گردآوری و ترجمه: محمدمهدی حیدرپور
لینک کوتاه: کپی لینک
نظر علم درباره ترک سیگار و تریاک بعد از ۵ سال دستورکار ویژه پلیس برای دستگیری عامل حمله به یک روحانی در رشت مدیرکل پیشین خاورمیانه وزارت امور خارجه: نتانیاهو به دنبال زمینه‌سازی برای اقدام احتمالی علیه ایران است/ در شرایط فعلی، ایران نباید هیچ فرصتی را برای میانجی‌گری رد کند رئیس جامعه مدرسین حوزه: در بازار جنگ را حس نمی‌کنید/ البته گرانی هم هست بیانیه سپاه: دوران تهدید بی‌هزینه به پایان رسیده است شاهکار دختر تکواندوکار ایران در ناگویا/ طلای پانزدهم ایران بر گردن ساغر مرادی درخشید علم‌الهدی: با تداوم مقاومت، آمریکا تا یکی دو ماه دیگر بیچاره خواهد شد امام جمعه تبریز: خانواده ها به فرزندآوری بیشتر توجه داشته باشند ایلان ماسک بازهم تکرار کرد: اینستاگرام برای دخترهاست! بلومبرگ: تایوان دو فروند از پیشرفته‌ترین جنگنده‌های جدید ساخت آمریکا را تحویل گرفت گزارش جدید روسیه درباره حمله به کشتی ایرانی «آنا»؛ پای دو فرمانده اوکراینی در میان است سردار قاآنی خطاب به عربستان: به نفع خود شماست که جنگ را تمام کنید ترامپ: اروپا زنده زنده خورده می‌شود! رهام هوشمند؛ از استعداد تهران تا رؤیای پیراهن تیم ملی شهادت یک عضو سپاه با بمب کنار جاده ای در سیستان و بلوچستان