تاریخ:
درس صد و هفت
پناهگاه‌های پوشالی
گرایش به گذشته، بازتاب فقدان چشم‌انداز روشن برای فرداست
تجربه تاریخی ایران نشان می‌دهد وابستگی به بیرون، هر شکل که داشته باشد، راه‌حل پایدار نمی‌سازد. تحولات ماندگار زمانی شکل می‌گیرند که بر پایه شناخت، مشارکت و اعتماد عمومی بنا شوند، نه مقایسه‌های ساده‌انگارانه.
سعید خادمی
وقتی جامعه‌ای از ساختن آینده باز می‌ماند، گذشته به جای آنکه منبع عبرت باشد، به پناهگاهی موقت تبدیل می‌شود. آنچه امروز در بخشی از شبکه‌های اجتماعی و محافل عمومی دیده می‌شود، گرایش به تصویرهای گلچین‌شده از دوران گذشته است؛ نشانه‌ای از کمبود چشم‌انداز روشن برای فردای جمعی، نه عشق به تاج و تخت.
نسل جوان اغلب تنها با تصاویر گزینشی و ساده‌شده گذشته روبه‌روست. جوانانی که به این تصاویر پناه می‌برند، اغلب نه از روی مطالعه دقیق اسناد تاریخی، بلکه از سر خستگی و استیصال واکنش نشان می‌دهند. نسلی که تجربه مستقیم برخی وقایع گذشته را ندارد و دسترسی‌اش به روایت‌های متنوع تاریخی محدود است، دو تصویر ساده پیش روی خود می‌بیند: وضع موجود پیچیده و گذشته‌ای که در روایت‌های ساده‌شده «کم‌مسأله‌تر» جلوه می‌کند.
این وضعیت نمونه‌ای از «سیاست حافظه» (موریس هالبواکس) است: گذشته گاهی به ابزار واکنش به اکنون بدل می‌شود، نه منبع تحلیل و درس‌آموزی. حافظه جمعی انتخابی عمل می‌کند؛ نمادها جای بررسی پیچیده را می‌گیرند و تاریخ به مجموعه‌ای از تصاویر کوتاه و مصرفی تقلیل می‌یابد.
روایت‌های غالب، چه در ستایش و چه در نفی، گاه شخصیت‌ها و دوره‌ها را به تصویرهای تخت فروکاسته‌اند. نتیجه، شناختی سطحی است که امکان داوری پیچیده را کاهش می‌دهد. در چنین فضایی، گرایش به گذشته یا تصور اتکا به حمایت بیرونی، بیش از آنکه مبتنی بر تحلیل باشد، واکنشی به شرایط کنونی است.
تجربه تاریخی ایران نشان می‌دهد وابستگی به بیرون، هر شکل که داشته باشد، راه‌حل پایدار نمی‌سازد. تحولات ماندگار زمانی شکل می‌گیرند که بر پایه شناخت، مشارکت و اعتماد عمومی بنا شوند، نه مقایسه‌های ساده‌انگارانه.
در پی دهه‌ها تجربه‌های مختلف اجتماعی و اقتصادی، احساس کندی تغییر در بخشی از جامعه تقویت شده است. وقتی بدیل باورپذیر، برنامه‌مند و زمان‌دار عرضه نشود، ذهن‌ها به ساده‌ترین پناهگاه‌ها رو می‌آورند. مقایسه اکنون با گذشته‌ای خیالی که در آن «آب و نان بود، زندگی پیش‌بینی‌پذیر بود و جهان با ما تعامل می‌کرد» بیش از آنکه تاریخی باشد، بازتاب نیاز به افق روشن و ثبات است.
اما پناهگاه‌های پوشالی دوام ندارند. تاریخ نه سیاه مطلق است و نه طلایی مطلق؛ هر دوره‌ای ترکیبی از دستاوردها، خطاها و وابستگی‌هاست. ساده‌سازی آن، تنها صورت مسئله را پنهان می‌کند.
راه برون‌رفت اصلاح‌طلبانه، تقویت سازوکارهای قانونی و اعتمادسازی نهادی، برنامه‌های روشن و زمان‌دار برای گذار به آینده‌ای عادلانه و مبتنی بر عقلانیت جمعی است. این مسیر، نسل جوان را از پناه بردن به نمادهای ساده‌شده آزاد می‌کند و با ابزار تحلیل و انتخاب آگاهانه مجهز می‌سازد.
گرایش به گذشته، بازتاب فقدان چشم‌انداز روشن برای فرداست. تا زمانی که آینده ملموس و باورپذیر ساخته نشود، این بازتاب‌ها ادامه خواهند داشت، نه به خاطر زیبایی گذشته، بلکه به دلیل ابهام فردای ما.
لینک کوتاه: کپی لینک
طعم عجیب دهان چه چیزی درباره سلامت شما می‌گوید؟ از طعم فلزی و ترش تا تلخ و گندیده ۱۰ کتاب که آینده را با دقتی عجیب پیش‌بینی کردند؛ از هوش مصنوعی تا فناوری‌های مدرن واکنش عراقچی به تناقضات مکرون در خصوص فعالیت‌های هسته‌ای ایران؛ در روایت خود پابرجا باشید آقای رئیس‌جمهور! ورود دادستانی بم به پرونده تنبیه بدنی دانش‌آموز در دهبکری درگیری در پارلمان آلبانی در پی اعتراضات دانشجویی رایزنی تلفنی وزیران امور خارجه ایران و سنگال در مورد آخرین تحولات منطقه قیمت نفت برنت از ۱۱۳ دلار عبور کرد پیش‌بینی افسردگی در نوجوانان از روی رشد مغری آنها در کودکی تلاش ترکیه برای برگزاری نشستی با حضور وزرای ۷ کشور درمورد فلسطین، یمن و تنگه هرمز سیل در آذربایجان‌غربی جان ۲ نفر را گرفت ادعای سنتکام: ایران طی ۱۰۰ روز به جز کمک های بشردوستانه از طریق دریا نه چیزی صادر و نه چیزی وارد کرده بقائی: با نامگذاری «جنگ تجاوزکارانه علیه ایران» به «درگیری ایران»، حقیقت را مخدوش نکنید رشد ۹۷ درصدی سود تلفیقی شستا در سال مالی ۱۴۰۴ آرامکو از کارمندان خود خواست دفتر مرکزی این شرکت را تخلیه کنند معاون رئیس جمهور آمریکا: قیمت بنزین بیش از حد بالاست، قیمت مواد غذایی بیش از حد بالاست
نظرسنجی
پیش بینی شما: قبل از انتخابات آمریکا، به ایران حمله می شود؟