وقتی آب قرار است موشک‌ها را به اعماق فضا ببرد/ رؤیای قدیمی دانشمندان در آستانه آزمایش واقعی

ایده استفاده از آب به‌عنوان سوخت موشک سال‌هاست در محافل علمی مطرح می‌شود، اما حالا یک استارتاپ فضایی قصد دارد آن را از تئوری به واقعیت نزدیک کند. جنرال گلکتیک، استارتاپی که توسط یکی از مهندسان سابق اسپیس‌ایکس بنیان‌گذاری شده، اعلام کرده تا پاییز امسال نخستین آزمایش عملی سوخت موشکی مبتنی‌بر آب را انجام خواهد داد.

از نظریه علمی تا آزمایش در فضا

هلن متیسون، متخصص باسابقه اسپیس‌ایکس و بنیان‌گذار جنرال گلکتیک، می‌گوید راهکاری عملی برای استخراج انرژی از آب یافته است. این ایده بر استفاده از منابع محلی، مانند یخ‌های موجود در ماه یا سیارات دیگر، تکیه دارد؛ مفهومی که دهه‌ها به‌عنوان راه‌حلی پایدار برای اکتشافات فضایی مطرح بوده است.

دانشمندان پیش‌تر پیشنهاد داده بودند که با استخراج یخ‌های ماه، می‌توان سوخت موردنیاز برای بازگشت فضانوردان به زمین را در همان‌جا تولید کرد. اکنون جنرال گلکتیک تلاش می‌کند این سناریو را در شرایط واقعی آزمایش کند.

مأموریت اکتبر و آزمون آب به‌عنوان پیشران

در چارچوب این برنامه، قرار است ماهواره‌ای ۵۰۰ کیلوگرمی در ماه اکتبر با موشک فالکون ۹ به فضا پرتاب شود. هدف این مأموریت، آزمایش آب به‌عنوان منبع انرژی برای پیشرانش الکتریکی و شیمیایی است.

در پیشرانش الکتریکی، پلاسما تحت تأثیر میدان مغناطیسی به بیرون رانده می‌شود و نیروی رانش ایجاد می‌کند. در مقابل، در سیستم شیمیایی، سوخت در دما و فشار بسیار بالا می‌سوزد تا رانش قدرتمندتری تولید شود.

الکترولیز؛ قلب فناوری جنرال گلکتیک

استراتژی اصلی این شرکت، تجزیه آب به هیدروژن و اکسیژن از طریق الکترولیز است. در این فرآیند، هیدروژن در مجاورت اکسیژن به‌عنوان اکسنده مشتعل می‌شود و انرژی لازم برای پیشرانش شیمیایی را فراهم می‌کند.

در کنار آن، آزمایش جداگانه‌ای برای تبدیل اکسیژن حاصل از الکترولیز به پلاسما نیز برنامه‌ریزی شده است. این رویکرد نشان می‌دهد که آب می‌تواند هم برای ایجاد رانش‌های کوچک و پایدار در موتورهای الکتریکی و هم برای انفجارهای قدرتمند در موتورهای شیمیایی مورد استفاده قرار گیرد.

کاربردهای نظامی و تردیدهای فنی

متیسون در گفت‌وگو با وایرد تأکید کرده که این فناوری می‌تواند توان مانور دارایی‌های نظامی در مدار را به‌شکل چشمگیری افزایش دهد؛ به‌ویژه در شرایطی که گزارش‌هایی از تعقیب ماهواره‌های آمریکایی توسط چین و روسیه منتشر شده است.

بااین‌حال، کارشناسان نسبت به ایمن‌بودن این فناوری محتاط‌اند. رایان کانورسانو، فناور سابق ناسا، هشدار می‌دهد که اکسیژن یونیزه‌شده خاصیت خورندگی بالایی دارد و می‌تواند به قطعات حساس الکترونیکی ماهواره آسیب بزند. علاوه بر این، وزن بالای سامانه‌های الکترولیز ممکن است مزیت اقتصادی و فنی آب را در مقایسه با سوخت‌های شیمیایی متداول کاهش دهد.

امید محتاطانه به آینده

با وجود این تردیدها، پژوهش‌ها در این حوزه متوقف نشده است. دانشمندان در حال بررسی روش‌های استخراج آب و اکسیژن از منابعی مانند رگولیت ماه و صخره‌های مریخی هستند. اگر این فناوری به بلوغ برسد، می‌تواند برای فضانوردانی که در اعماق فضا با کمبود انرژی مواجه می‌شوند، نقشی حیاتی و نجات‌بخش ایفا کند

تصویر آتلیه‌ای «دختر ایرانی با تاج گل»؛ دوران قاجار

بیشتر بخوانید:

معرفی سلاح‌های ناوکُش ایرانی (+عکس)

واکنش ایران به شایعه انتقال تسلیحات روسی به تهران: چیزی برای پنهان کردن نداریم

تماشاخانه

یوسف مجید‌زاده ؛ کاشف «خط شرق» و «حلقه گمشده تمدن بشریت» در ایران

پل ورسک ؛ یکی از عجیب‌ترین پل‌های جهان و شاهکار مهندسی ۹۰ ساله / آنچه درباره‌اش نمی‌دانید

فیلم های دیگر