تاریخ:
خلاصه بازی فولاد - شمس آذر 
درس هشتاد و یک
کشف الفبایی که ۵۰۰ سال قدیمیتر از تصور ماست
کشف مجموعهای از استوانههای گلی در سوریه که قدمت آنها به حدود ۲۴۰۰ سال پیش از میلاد برمیگردد، احتمالاً قدیمیترین نمونه شناختهشده از کتابت الفبایی در جهان را پیش روی ما قرار داده است؛ یافتهای که منشأ الفبا را قرنها پیشتر از خطوط مصری قرار میدهد.
این استوانههای گلی که هرکدام به اندازه یک انگشت هستند، در جریان کاوشهای باستانشناسی در شهر «امالمرا» (شهری متعلق به عصر برنز در شمال سوریه) کشف شدهاند. کارشناسان بر این باورند که این کتیبهها حدود ۵۰۰ سال قدیمیتر از شواهد پیشین، یعنی خط «پروتو-سینایی» در مصر هستند. این کشف که توسط تیمهای دانشگاه جانز هاپکینز و دانشگاه آمستردام در یک گورستان متعلق به طبقه اشراف صورت گرفته، میتواند تاریخ نگارش در جهان را بازنویسی کند.
در حالی که تیمهای تحقیقاتی از دهه ۱۹۹۰ در این منطقه مشغول به کار بودهاند، این کشف بزرگ زمانی رخ داد که یکی از دستیاران فارغالتحصیل به نام الین سالیوان، در هنگام کاوش در یک مقبرۀ اشرافی، اشیایی را که در ابتدا تودههای گل به نظر میرسیدند برداشت و متوجه شد که آنها مصنوعاتی کتیبهدار هستند. این اشیاء ۴۴۰۰ ساله با نمادهایی ناشناخته پوشیده شدهاند که احتمالاً یک «پیشالفبا» را نشان میدهند؛ موضوعی که ثابت میکند منشأ الفبا برخلاف تصورات پیشین، نه از مصر، بلکه به طور مستقل از شمال سوریه آغاز شده است.
گلن شوارتز، باستانشناس برجسته، در این باره میگوید: «پیش از این تصور میشد الفبا حدود ۱۹۰۰ سال پیش از میلاد در مصر یا اطراف آن اختراع شده است، اما این یافتهها قدیمیتر هستند و از نقطه دیگری روی نقشه آمدهاند. این نشان میدهد داستان منشأ الفبا کاملاً با آنچه فکر میکردیم متفاوت است».
اگرچه انتشار اولین طرحها از این نمادها در سال ۲۰۰۶ با تردیدهایی همراه بود، اما شوارتز با پافشاری بر تحقیقات خود و ارائه تفاسیر بهروز شده در سال ۲۰۲۴، حمایت دانشمندانی چون کریستوفر رولستون و مداد ریچی را جلب کرد. تحلیلهای تطبیقی نشاندهنده شباهتهایی میان این نمادها و خطوط بعدی است و این ایده را تقویت میکند که «تفکر الفبایی» بسیار زودتر از آنچه تصور میشد شکل گرفته است.
این موضوع روایت چگونگی درک انسان از زبان را تغییر میدهد؛ چرا که در آن دوران، نگارش در خاور نزدیک در انحصار خط میخی بود که سیستمی بسیار پیچیده و مخصوص نخبگان و کاتبان دربار به شمار میرفت. اما کشف اخیر در سوریه نشاندهنده حرکتی به سمت سیستمهای سادهتر و مبتنی بر صوت (آوانگاری) است که میتوانست سوادآموزی را همگانیتر کند. شوارتز توضیح میدهد که الفبا با دسترسپذیر کردن نوشتن برای مردمی فراتر از طبقه سلطنتی، شیوه زندگی، تفکر و ارتباطات انسان را متحول کرد.
با این حال، این استوانهها همچنان به صورت یک معما باقی ماندهاند. اگرچه شوارتز و همکارانش به الفبایی بودن این کتیبهها باور دارند، اما هنوز هیچ ترجمه یا متنی مشابه «سنگ روزتا» برای تایید قطعی معنای آنها یافت نشده است. با توجه به سوراخهای موجود روی این اشیاء، به نظر میرسد کاربردی روزمره داشتهاند؛ احتمالاً آنها با ریسمانی به ظرفی متصل میشدند تا به عنوان برچسب، اطلاعاتی درباره محتویات، منشأ یا مالک آن ظرف ارائه دهند.
پذیرش این یافته در محافل آکادمیک با احتیاط همراه است، چرا که اکتشافاتی که الگوهای فکری تثبیتشده را تغییر میدهند، به مرور زمان جایگاه خود را پیدا میکنند. با این حال، این کشف دانشمندان را وادار میکند تا درباره منشأ سواد، تجارت و ارتباطات در دنیای باستان بازنگری کنند. به نظر میرسد نگارش الفبایی به جای اینکه اختراعی در یک نقطه واحد باشد، به صورت ارگانیک و بر اساس نیازهای محلی در چندین مکان تکامل یافته است. این دیدگاه جدید، تصویر غنیتری از نبوغ بشری را ترسیم میکند؛ تصویری که در آن سوریهای باستان با آزمایش برچسبهای نمادین، ندانسته جرقه یک انقلاب زبانی را زدند که جهان را برای همیشه تغییر داد.
منبع: فرادید
لینک کوتاه: کپی لینک
تفاوت اضطراب کودک با لجبازی و حساسیت/ کودک مضطرب را سرزنش نکنید نشانههای زودهنگام افسردگی فرزندان که والدین نادیده میگیرند ایرانیان قدیمها چطور عاشق میشدند؟ مردم ری در برابر لشکر اسکندر مقدونی/ نخستین نبرد شهری سازمانیافته مقابل قدرتمندترین لشکر جهان باستان سالانه چند هواپیمای مسافربری در جهان اسقاط میشود؟ + طول عمر و معیارهای بازنشستگی وقتی هیچچیز عادلانه نیست؛ سختیهای زندگی چگونه جهانبینی ما را بازسازی میکنند؟ سقوطِ معمارِ ساواک؛ چرا تیمور بختیار از نمادِ قدرت به مخالفِ دربار تبدیل شد؟ ۵ باور اشتباه درباره موفقیت که آرامش را از شما میدزدند نخستین چراغ راهنمایی جهان چگونه متولد شد؟ چه عینک آفتابی به فرم صورت شما میآید؟ ترفند ۵ ثانیهای برای انتخاب مدل مناسب میخواهید در تصمیمگیری بهتر شوید؟ از مورچه بپرسید!/ پنج نکته آموزشی از دنیای حشرهها هفت اثرِ (بهاصطلاح) نفرینشده در موزههای سراسر جهان (+عکس) راز سانسور سههزار ساله؛ باستانشناسان نام سه پادشاه حذفشده آشور را پیدا کردند راز سرمایهگذاری هنگفت ایرلاینها روی کابین هواپیما چیست؟ خورورات یا کباب ارمنی؛ ترکیبی هنرمندانه از گوشت ترد و آبدار، سبزیجات کاراملی و ادویههای معطر