خانه‌ گلچقانه ؛ زیبایی معماری اصیل ایرانی (+تصاویر)

طاق حوضخانه طبق تاریخ شفاهی در دهه ۳۰، یک شب پر باران دیده بود و صبح، نشسته بود. مشهدی عباس هم آوار طاق را همان کف حوضخانه ریخته بود و رویش را اجر کرده بود. طاق جدید را هم آنطور که بلد بود روی حوضخانه زده بود.

عصر ایران- مطلب را با شرح پروژه از زبان معمار آغاز می کنیم: آنچه مقابل ما بود یک ساختمان گودال باغچه متوسط مقیاس ۲ طبقه با پلان ۹ بخشی و روابط و سازمان فضایی پیچیده و منطبق بر پلان های تیپ اواسط-اواخر قاجار کاشان بود.

شروع آسیب شناسی خانه با ریزش طاق ایوان گودال همزمان شد. در لایه برداری های اولیه هشتی، کانال بادگیر، مطبخ و جلوتر ۱۲۰ متر سرداب زیر خانه پیدا شد. که همگی با مداخلات ساکنین قبلی، کور و کر و لال شده بودند.

بام، اندود سنگینی از کاهگل را حمل میکرد. و احتیاج به وضع حمل داشت.

رطوبت های صعودی به تمام پایه های گودال زده بود. و موریانه ها جیب همه پایه ها را خالی بودند.

در مراتب طرح ترمیم، پرداختن به انهایی در دستور قرار گرفت که ضرورت انجام داشت. و تلاش بر بازگرداندن به وضعیت اصیل با کمترین میزان مداخلات بود.

بام را سبک، و لاپشت و قیدپوش ها را تعویض کردیم.

پایه های باربر و غیر باربر و نعل درگاه ها ترمیم و تقویت شد.

هشتی با دو راه، یکی به کوچه و یکی به حیاط سلسله مراتب ورود به خانه را تکمیل کرد.

سقف حوضخانه بر الگو تویزه های موجود بازسازی شد و آوار سقف قبلی از کف برچیده شد.

بادگیر با ابعاد ۱.۱۰ در ۱.۱۰ در ارتفاع ۵ متر، بسیار نزدیک به تناسبات اصلی، روی تنوره سابقش ساخته شد.

در حیاط گودال، حوض در محل سابقش با همان تناسبات ساخته شد.

۳ عناب و یک سرو با اجازه مرحوم مشهدی عباس بر ۴ باغچه نشانده شد. و حوض در محل سابقش با همان تناسبات به جمع مستان اضافه شد.

ایده، الایشی نداشت. بازگرداندن خانه به وضعیت اصلی برای سکونت و کاربری مسکونی. طبقه گودال برای ساکنین خانه و طبقه همکف برای مهمان شکل گرفت. تمام تلاش برای عدم تغییرات کالبدی انجام شد. به طوریکه حوضخانه مثل سابق فضایی برای نشیمن عمومی، مطبخ برای اشپزخانه و اتاق‌ ها برای استراحت و فضای کار شکل گرفت.

زمستان سال ۱۳۹۸ درگاهی در ضلع شرقی گودال باغچه خانه پیدا شد.

طبق تاریخ شفاهی محله، خانه یک کارگاه شعربافی را شامل می شده که احتمالا بعد از زلزله ۱۱۷۴ متروکه و در تعمیرات دهه ۳۰ با ضایعات و نخاله های ساختمانی تعمیرات پر و بسته شده بود. در مورد این فضا تصمیمات متفاوتی اتخاذ شد. با توجه به پوسیدگی بیش از حد شالوده، سقف، پایه ها، بخش زیادی از فضای شعربافی مجدد ساخته شد. از مصالح جدید تری برای کفسازی و دیوار ها استفاده شد.

و به جای گودال دستگاه شعر بافی درختی کاشته شد.

معمار مسئول: ساسان پوریان

جوایز کسب شده: چهارمین شب معماران، رتبه‌ی دوم چھارمین جایزه ی ملی مرمت و احیا بناھای تاریخی و معاصر ایران بخش مرمت جامع، ۱۴۰۳