فیلم بیشتر »»
کد خبر ۱۰۸۴۷۷۳
تاریخ انتشار: ۰۸:۲۶ - ۲۱-۰۵-۱۴۰۴
کد ۱۰۸۴۷۷۳
انتشار: ۰۸:۲۶ - ۲۱-۰۵-۱۴۰۴

سومین کتیبه ساسانی استودانی در نقش رستم کشف شد

سومین کتیبه ساسانی استودانی در نقش رستم کشف شد
سومین کتیبه تدفینی وابسته به استودانی متعلق به اواخر دوره ساسانی، در محدوده نقش رستم شهرستان مرودشت کشف شد. این کتیبه که به خط پهلوی کتابی و به صورت عمودی (خوابیده) بر صخره‌ای در کنار یک استودان (استخوان‌دانی) نگاشته شده، در زمره کتیبه‌های تدفینی قرار می‌گیرد.

سومین کتیبه تدفینی وابسته به استودانی متعلق به اواخر دوره ساسانی، در محدوده نقش رستم شهرستان مرودشت کشف شد. این کتیبه که به خط پهلوی کتابی و به صورت عمودی (خوابیده) بر صخره‌ای در کنار یک استودان (استخوان‌دانی) نگاشته شده، در زمره کتیبه‌های تدفینی قرار می‌گیرد

 به گزارش جماران، سومین کتیبه تدفینی وابسته به استودانی متعلق به اواخر دوره ساسانی، در محدوده نقش رستم شهرستان مرودشت کشف شد. 

این کتیبه که به خط پهلوی کتابی و به صورت عمودی (خوابیده) بر صخره‌ای در کنار یک استودان (استخوان‌دانی) نگاشته شده، در زمره کتیبه‌های تدفینی قرار می‌گیرد.

دکتر ابوالحسن اتابکی، پژوهشگر تاریخ به "جماران"  گفت:  این سنگ‌نوشته در هفت سطر حک شده اما به دلیل گذر زمان به‌شدت آسیب دیده و بسیاری از حروف آن به‌سختی قابل خواندن است.

 او افزود: متن کتیبه حاوی نام شخص درگذشته‌ای است که فرمان داده این استودان برای او ساخته شود. بررسی‌های مقدماتی نشان می‌دهد این اثر متعلق به اواخر دوره ساسانی است و به‌عنوان سومین کتیبه تدفینی شناخته‌شده در این محدوده اهمیت ویژه‌ای دارد.

به گفته این باستان شناس متن ترجمه‌شده این کتیبه به شرح زیر است:

 «این دخمک (استودان)

مهر فرخ‌زاد؟

برای روان خویش

فرمود ساختن

او را

بهشت بهرش

بواد (باد)

سومین کتیبه ساسانی استودانی در نقش رستم کشف شد

چرا ساسانیان استخوان مردگان را در دل صخره‌ها نگهداری می‌کردند؟

نجمه ابراهیمی، کارشناس ارشد تاریخ هم درباره مفهوم و کاربرد استودان‌ها در آیین تدفینی دوره ساسانی توضیح داد: «استودان‌ها یکی از شیوه‌های رایج تدفین در آن دوران بودند. در این روش، اجساد ابتدا بر فراز کوهستان‌ها قرار می‌گرفتند تا توسط حیوانات درنده و پرندگان لاشه‌خوار از گوشت تهی شوند. سپس استخوان‌های باقی‌مانده که با نور آفتاب تطهیر می‌شدند، به درون استودان‌ها منتقل می‌شدند.»

او ادامه داد: «این ساختارها به صورت تاقچه‌هایی در دل صخره‌های کوهستان حجاری می‌شدند. دلیل این شیوه تدفین، حفظ پاکی عناصر مقدس همچون خاک بود. به باور زرتشتیان دوره ساسانی، جسد مرده "نسو" یا ناپاک محسوب می‌شد.»

ابراهیمی با اشاره به تمرکز جغرافیایی این استودان‌ها گفت: «بیشتر نمونه‌های شناسایی‌شده در فلات ایران، به ویژه در محدوده مرکزی شهرستان مرودشت، اطراف شهر استخر و محدوده نقش رستم واقع شده‌اند. از جمله این محوطه‌ها می‌توان به چهل‌تاقچه حاجی‌آباد و چهل‌تاقچه گرم‌آباد اشاره کرد. تاکنون بیش از صد نمونه استودان تاقچه‌ای در این منطقه ثبت شده است.»

رازهای هزار ساله نقش رستم در دل صخره‌های مرودشت

کوهستان نقش رستم یکی از مهم‌ترین کوهستان‌های معنوی دشت مرودشت است که در طول تاریخ، به ویژه چندین سده پس از ورود اسلام، بار سنگین میراث فرهنگی و آیینی این منطقه را بر دوش کشیده است.

وجود چندین سنگ‌نگاره مذهبی انشانی که به دوره ایلام بازمی‌گردد، آرامگاه‌های شاهان هخامنشی در دل صخره‌ها و قربانی‌هایی که تا اواخر دوره هخامنشی در کنار این آرامگاه‌ها انجام می‌شد، همگی گویای تقدس و اهمیت این مکان بوده‌اند.

همچنین، تصویر ساختمان معروف به کعبه زرتشت که روی سکه‌های شاهان مستقل فارس نقش بسته، گواه دیگری بر جایگاه ویژه این کوهستان در باورهای آیینی و سیاسی زمان خود است.

سومین کتیبه ساسانی استودانی در نقش رستم کشف شد

پس از اسلام، فراوانی تدفین‌های  زرتشتی در نقش رستم و اشاره به این مکان مقدس با عنوان‌هایی چون «بن خانک» در کتیبه کرتیر و «دژ نپشت» در کتاب پنجم دینکرد، نشان‌دهنده استمرار جایگاه مذهبی و فرهنگی آن است.

با تأسیس سلسله ساسانی، این تقدس بیش از پیش تقویت شد و نقش رستم به یکی از نمادهای اصلی فرهنگ و مذهب زرتشتی تبدیل شد.

این منطقه یکی از مهم‌ترین محوطه‌های باستان‌شناسی ایران و خاورمیانه است که آرامگاه چهار پادشاه بزرگ هخامنشی، داریوش بزرگ، خشایارشا، اردشیر یکم و داریوش دوم  و همچنین مجموعه‌ای بی‌نظیر از نقش‌برجسته‌ها، صحنه‌های تاج‌گذاری و پیروزی و نگاره‌های ساسانی را در خود جای داده است.

برخی از این نقش‌برجسته‌ها حاوی کتیبه‌هایی با مضامین رسمی، سیاسی یا مذهبی هستند و اطلاعات ارزشمندی درباره اندیشه و ساختار قدرت در آن دوره ارائه می‌دهند. نقش رستم را می‌توان محل تلاقی سه دوره مهم تاریخی ایلامی، هخامنشی و ساسانی دانست. 

سومین کتیبه ساسانی استودانی در نقش رستم کشف شد

این محوطه نه‌تنها از نظر معماری و هنر سنگ‌نگاری، بلکه به دلیل استمرار عملکرد آیینی در طول بیش از هزار سال، جایگاهی یگانه در باستان‌شناسی ایران دارد.

کشف کتیبه‌های تدفینی در این مکان می‌تواند نگاهی تازه به آیین‌های مرگ، مفهوم تطهیر و نگرش ساسانیان به جهان پس از مرگ بیفکند و شناخت ما از باورهای زرتشتی متأخر را عمیق‌تر کند.

سومین کتیبه ساسانی استودانی در نقش رستم کشف شد

 

ارسال به دوستان
captcha
«مرد عنکبوتی» در آستانه شکستن رکورد پرفروش‌ترین فیلم تاریخ سینمای آمریکا حمله پهپادی به سلیمانیه عراق تداوم کاهش قیمت طلای جهانی شاهکارهای معماری جزیره شیلوئه شیلی؛ از کلیساهای چوبی بدون میخ تا خانه های شناور (+تصاویر) برگزاری جلسه هیئت امنای دانشگاه آزاد به ریاست ولایتی (عکس) از آبشار سرخنگ در ایران تا بارندگی در سوئیس؛ سفر به دور دنیا با صداهای واقعی طبیعت! نتیجه باورنکردنی نبرد نابرابر «اف ۱۵» با جنگنده چینی در آسمان از لبل تا اچ کی 416 اف؛ نگاهی به تکامل تفنگ های سازمانی ارتش فرانسه (+اینفوگرافیک) آموزش زبان انگلیسی به سبک عصر ایران / درس هشتاد و نه این کوچه پاتوق تهرانی ها در دوران قاجار بود(عکس) می‌خواهم طلاق بگیرم اما نمی‌توانم شوهرم را فراموش کنم؛ دلم برایش تنگ می شود چرا به یوسف پزشکیان توهین می‌کنند؟ یک کیلو طلا و 100سکه تاجر تهرانی را چه کسی دزدید؟ «صفر یافته» برای قشم‌ایر در دبی؛ عبور موفق A320 هواپیمایی قشم از ارزیابی ایمنی SAFA گفتگوی تلفنی عراقچی با وزرای امور خارجه عربستان و ترکیه