پرورش افکار به جای کنترل افکار

وقتی کارخانه قدرت‌سازی تعطیل شود، دو اتفاق می‌افتد: ابتدا و پیش از همه خود حکومت ضرر می‌کند، چون زبان مفاهمه با نخبگان، متفکران و مردم را یکجا از دست می‌دهد؛ حکومت تبدیل به یک حکومت صامت می‌شود که دیگر حتی تک‌صدایی هم نیست و اساسا صدایی ندارد و بی‌صداست. دوم اینکه، در این بی‌صدایی، رسانه‌های بیگانه چون ایران اینترنشنال میدان پیدا می‌کنند تا به روح ایران تجاوز کنند.

پیام‌فضلی‌نژاد
مجله نقد اندیشه

امروز در دیدار مدیران رسانه‌ها با رئیس‌جمهور، پنج نکته را خدمت آقای پزشکیان گفتم و در آخر، اجمالا عرض کردم که چگونه ممکن است دولت، بازی جهانی را ببازد؟

۱- ما امروز به پرورش افکار به جای کنترل افکار نیاز داریم. نشریات فکری، مطبوعات فرهنگی و روزنامه‌نگاری دانشورانه، ستون‌های این پرورش افکار هستند و «کارخانه قدرت‌‌سازی ملی» به شمار می‌روند، اما ستون فقرات آن‌ها شکسته شده است.

۲- وقتی کارخانه قدرت‌سازی تعطیل شود، دو اتفاق می‌افتد: ابتدا و پیش از همه خود حکومت ضرر می‌کند، چون زبان مفاهمه با نخبگان، متفکران و مردم را یکجا از دست می‌دهد؛ حکومت تبدیل به یک حکومت صامت می‌شود که دیگر حتی تک‌صدایی هم نیست و اساسا صدایی ندارد و بی‌صداست. دوم اینکه، در این بی‌صدایی، رسانه‌های بیگانه چون ایران اینترنشنال میدان پیدا می‌کنند تا به روح ایران تجاوز کنند.

۳- امروز روزنامه‌نگاری‌ دانشورانه سخت‌ترین دوران خود در تاریخ معاصر را می‌گذراند و انفجار اقتصادی و تورم سرکش، ستون فقرات نشریات‌فکری و ژورنالیسم اندیشه را شکسته است. برای احیای کارخانه قدرت‌سازی، باید این رسانه‌های مرجع را در همه سطوح مکتوب و غیر مکتوب احیا کرد، چون آن‌ها محل تولد افکار جدی و سازنده عقاید هستند. پیشنهاد می‌کنم در بازدیدهایی که دارید، به دفتر مجلات هم بروید و با مصائب آن‌ها از نزدیک روبه‌رو شوید.

۴- وقتی روزنامه‌نگاری دانشورانه که محل عرضه آرای متفکران، دانشوران و نخبگان به مردم است و پلی میان اندیشه و جامعه می‌سازد، افول کند، جریان‌های فکری اصیل، قدرت گفتمان‌سازی و جریان‌سازی نخواهند داشت و با رکود فکری مواجه می‌شویم. بنابراین، باید به احیا سنت روزنامه‌نگاری دانشورانه پرداخت.

۵- آینده گفتمانی ما در گرو توجه به سه ضلع است: ایران فرهنگی، فلسفه ایرانی و اسلامی و تمدن ایرانی. امروز عصر دولت‌های تمدنی در جهان است و قدرت‌های نوظهور راهبرد «دولت-تمدن» را دنبال می‌کنند. اگر دولت ما نتواند ایده‌‌ای برای این راهبرد داشته باشد، بازی جهانی را خواهد باخت. به همین جهت، پیشنهاد می‌کنم نقشه تمدن‌های جهان و پرونده مخاطرات تمدن ایرانی را در شماره جدید مجله‌ نقد اندیشه مطالعه بفرمایید.

دیدار مدیران رسانه‌ها با رئیس‌جمهور، ۱۹ مرداد ۱۴۰۴، نهاد ریاست‌جمهوری