امپراتوری روم هوا را چنان آلوده کرده بود که موجب کاهش ضریب هوشی مردم شد

تقریباً دوهزار سال پیش، امپراتوری روم در اوج قدرت خود به‌سر می‌برد و نفوذ فراگیر آن به خشکی، دریا و حتی آسمان می‌رسید. در آن دوران، آلودگی هوا در چنان سطحی قرار داشت که اکنون محققان گمان می‌کنند پیامد آن، آسیب عصبی گسترده به ساکنان بسیاری از مناطق اروپا، از جمله بیشتر نواحی متعلق به بریتانیای امروزی بود.

به‌گزارش زومیت به نقل از ساینس‌آلرت،‌ بر اساس سوابق مغزه‌های یخی استخراج‌شده از شمالگان، سطوح سرب سمی در هوا بین سال‌های ۱۰۰ قبل از میلاد تا ۲۰۰ میلادی افزایش یافت؛ زیرا امپراتوری روم شروع به استخراج و ذوب فلزات در مقیاسی بی‌سابقه کرده بود. محققان تخمین می‌زنند یک کودک متولدشده در امپراتوری روم در آن دوره، به‌طور متوسط ​​سه برابر بیشتر از کودکان آمریکایی امروزی در خون خود سرب داشته است.

ناتان چِلمن، هیدرولوژیست برف و یخ از موسسه تحقیقاتی Desert در ایالات متحده، می‌گوید: «کاهش ضریب هوشی بین ۲ تا ۳ امتیاز چندان زیاد به نظر نمی‌رسد؛ اما زمانی که آن را بر کل جمعیت اروپا اعمال کنیم، به مشکلی بزرگ تبدیل می‌شود.» وضعیت زمانی بدتر می‌شود که بدانیم یافته‌ی محققان فقط شامل تخمین آلودگی سرب در هوا است؛ درحالی‌که لوله‌های سربی و ظروف سربی نیز ذرات سمی را به‌طور مستقیم به دهان اشراف روم و جمعیت شهری می‌رساندند.

تیم بین‌المللی از محققان پژوهشگر شامل اقلیم‌شناسان و همه‌گیرشناسان از دانمارک، انگلستان، ایالات متحده، کانادا، اتریش و سوئیس می‌نویسند: «کل اروپایی‌ها، دام‌ها و مزارع کشاورزی آن‌ها، برای قرن‌ها در معرض آلودگی جوی ناشی از استخراج و فرآوری گسترده سنگ‌های معدنی سرب و نقره قرار داشتند که پایه‌های اقتصادی یونان و روم را تشکیل می‌داد. این آلودگی پس‌زمینه‌ی سرب در هوا و خاک ممکن است اصلی‌ترین مسیر قرار‌گرفتن در معرض سرب برای جمعیت‌های روستایی و غیراشرافی بوده باشد.»

مغزه‌های یخی در لوله‌ی حفاری روی صفحه‌ی یخی گرینلند.

هیچ مقداری از سرب در خون یا بدن ایمن نیست؛ اما هر چه غلظت آن بیشتر باشد، نتایج فاجعه‌بارتر است. امروزه، مطالعات همه‌گیرشناسی نشان می‌دهد که حتی سطح سرب خون کمتر از ۳٫۵ میکروگرم در دسی‌لیتر در کودکان با کاهش هوش و اختلالات یادگیری در مراحل بعدی زندگی مرتبط است که معمولاً با استفاده از تست‌های ضریب هوشی اندازه‌گیری می‌شود.

آلودگی سرب‌ در ایالات متحده، گاهی اوقات به عنوان «طولانی‌ترین همه‌گیری» شناخته می‌شود. از دهه‌ی ۱۹۴۰، دانشمندان تخمین می‌زنند قرار گرفتن در معرض سرب ضریب هوشی نیمی از جمعیت را کاهش داده که عمدتاً ناشی از سوزاندن سوخت‌های فسیلی است. بااین‌حال، در ۴۰ سال گذشته، قرارگیری در معرض سرب به شدت کاهش یافته است. اکنون که در ایالات متحده بنزین سرب‌دار و بسیاری از محصولات حاوی سرب محدود شده، سطح سرب خون کودکان این کشور حدود ۰٫۶ تا ۰٫۸ میکروگرم در دسی‌لیتر است.

طبق مدل‌های مطالعه‌‌ی کنونی، در دوران روم باستان، احتمالاً به‌طور متوسط سطح سرب خون کودکان حدود ۳٫۴ میکروگرم در دسی‌لیتر بوده است. با توجه به اینکه این عدد، سطح میانگین محسوب می‌شود، احتمالاً بسیاری از کودکان درمعرض سطوح بالاتری از سرب قرار داشتند که آن‌ها را در معرض خطر جدی آسیب‌های عصبی قرار می‌داد.

این نتایج با مطالعات قبلی روی مغزه‌های یخی که افزایش سطح سرب جوی را در دوران اوج امپراتوری روم نشان داده‌اند و همچنین با یافته‌های باستان‌شناسی که سطح بالای سرب را در دندان‌های بسیاری از کودکان رومی کشف کرده‌اند، همخوانی دارد.

جو مک‌کانل، هیدرولوژیست و نویسنده اصلی مقاله می‌گوید: «این اولین مطالعه‌ای است که سابقه‌ی آلودگی را از مغزه‌ی یخی گرفته و آن را معکوس می‌کند تا غلظت آلودگی اتمسفر را به‌دست آورد و سپس تأثیرات انسانی را ارزیابی کند. اینکه ما می‌توانیم این [داده‌ها] را برای دو هزار سال پیش محاسبه کنیم، بسیار جدید و هیجان‌انگیز است.»

مطالعه در PNAS منتشر شده است.

خلاصه بازی آلمان ۴ - فنلاند ۰

بیشتر بخوانید:

از دل زباله‌های لندن لازانیای ۲۰۰۰ساله رومی بیرون آمد!

چطور اعراب در مدت کوتاهی سرتاسر خاورمیانه، شمال آفریقا و اسپانیا را درنوردیدند؟

آیا "ضریب هوشی" آیندۀ ما را نشان می‌دهد؟

تماشاخانه

دریاچه ارومیه ۱۴۰۵ / واقعیست یا سراب است ؟! هنوز ۳ متر کم است ؛ یعنی ۱۱ میلیارد متر مکعب آب

یکی از زیباترین جام‌های طلای جهان را چگونه نتوانستند از ایران بدزدند؟ کاری که دو قهرمان کردند، با ۲۸۰۰ سال فاصله

فیلم های دیگر