عصر ایران

ژستی که امروز عجیب به نظر می‌رسد، زمانی نشانه وقار، نجابت و جایگاه اجتماعی بالا بود؛ حالتی که از پرتره ناپلئون بناپارت تا تصاویر جورج واشینگتن و کارل مارکس دیده می‌شود و ریشه‌های آن را به یونان باستان نسبت می‌دهند.

در روایت‌های تاریخی، گاهی ادعا شده است که لباس قرمز را برای پنهان کردن لکه‌های خون انتخاب می‌کردند؛ زیرا خون روی پارچه‌های روشن تأثیر روحی نامطلوبی بر سربازان می‌گذاشت. ژولیوس فِرِتوس، تاریخ‌نگار نظامی سده شانزدهم، نیز چنین توضیحی ارائه کرده بود. بااین‌حال، این روایت بیشتر به داستانی خیال‌پردازانه شباهت دارد تا توضیحی مستند.

در آستانه هفتم آبان، روزی که در سال‌های اخیر به نام بزرگداشت کوروش بزرگ شناخته شده، علی نیکویی، پژوهشگر تاریخ ایران باستان، در یادداشتی به تفاوت میان تاریخ مستند یک رویداد تاریخی و مناسبت‌های برگزیده‌شده برای بزرگداشت شخصیت‌های تاریخی پرداخته و اعتبار تاریخی ۷ آبان و ۲۲ مهر را بررسی کرده است.

پژوهشی جدید روی اثر انگشت‌های باستانی به‌ جامانده بر پیکره‌های ارتش سفالین چین نشان می‌دهد که زنان و نوجوانان در کنار مردان بالغ در ساخت این تندیس‌های سرامیکی مشهور مشارکت داشته‌اند.

برخورد و انباشته‌شدن توده‌های عظیم سنگی در جریان فرایندهای زمین‌شناختی، برخی از بزرگ‌ترین و بلندترین کوه‌های سیاره را پدید آورده است؛ از جمله کوه اورست و قله‌های همسایه آن در هیمالیا. اما آیا تاکنون قله‌ای بلندتر از اورست وجود داشته است؛ کوهی که ارتفاع آن از سطح دریا به ۸۸۴۹ متر می‌رسد؟

تا به حال پیش آمده هنگام خرید قهوه، بین چند بسته مختلف مردد بمانید؟ روی یکی نوشته شده «۱۰۰ درصد عربیکا»، روی دیگری نام برزیل یا اتیوپی دیده می‌شود و بسته‌ای دیگر با عباراتی مثل رست متوسط، فرآوری طبیعی یا نت‌های شکلاتی توجهتان را جلب می‌کند.

کارشناسان ساماندهی منزل تأکید می‌کنند غلبه بر آشفتگی و انباشتگی وسایل با انتخاب یک کار بسیار کوچک، تعهد به بازه‌های زمانی کوتاه و کنار گذاشتن کمال‌گرایی آغاز می‌شود.

در دوران طلایی دزدی دریایی، از حدود سال ۱۶۵۰ تا ۱۷۳۰ میلادی، دزدان دریایی در آب‌های سراسر جهان به کشتی‌های تجاری حمله می‌کردند و محموله‌های ارزشمند آن‌ها را به غارت می‌بردند. بسیاری از این حملات علیه کشتی‌هایی انجام می‌شد که توان دفاعی چندانی نداشتند، اما برخی دزدان دریایی با مهارت و جسارت بیشتر، به موفقیت‌هایی استثنایی دست یافتند. در میان آن‌ها، یک دزد دریایی ادعا می‌کرد بیش از ۴۰۰ کشتی را تصرف کرده است؛ آماری که او را بسیار جلوتر از رقبایش قرار می‌دهد.

در سال‌های ۱۳۲۲ تا ۱۳۲۴، شیوع تیفوس در تهران به بحرانی جدی تبدیل شد؛ بحرانی که گروهی از پزشکان و جوانان داوطلب را برای گندزدایی خانه‌ها و مقابله با شپش بسیج کرد. دکتر روح‌الله سپیر، پزشک جوانی که در این تلاش‌ها مشارکت داشت، بر اثر ابتلا به تیفوس در ۳۲سالگی درگذشت و در حمام سنگلج نیز مرکزی برای پاک‌سازی لباس‌ها از شپش راه‌اندازی شد.

موسیقی و فناوری این بار در پیوندی شگفت‌انگیز، اثری پر از احساس و دل‌نشین خلق کرده‌اند. قطعه محبوب و ترند شده‌ی «کی میفهمه حال دلم رو، کی میشنوه بغض صدام رو» که با بهره‌گیری از هوش مصنوعی بازآفرینی شده، این روزها توجه بسیاری از علاقه‌مندان به موسیقی پاپ و احساسی را به خود جلب کرده است. این اثر با تنظیم ملایم و تکیه بر احساسات عمیق، روایتی از دلتنگی، بغض‌های فروخورده و تنهایی را به تصویر می‌کشد که به‌خوبی با روح و روان شنونده ارتباط برقرار می‌کند.

زنبیل پلاستیکی مشبک، همان سبد ساده‌ای که روزگاری از گوشه چادر رنگی زنان در بازار بیرون می‌زد و سال‌ها بخشی از حافظه روزمره ایرانیان بود، این روزها از ویترین فروشگاه‌های معتبر مد سر درآورده‌ است.

کتاب «از آغاز تا پایان تمدن بابل» روایتی است از سفری تاریخی؛ از تولد بابل در کنار فرات تا دوران اقتدار پادشاهانی چون حمورابی و نبوکدنصر دوم، از نبردهای خونین با ایلام و آشور تا فتح ناگهانی‌اش به دست کوروش بزرگ.

زندگی رهبر آلمان نازی سرشار از سختی‌ها، رنج‌ها و فرازونشیب‌هایی بود و نکات شگفت‌انگیز بسیاری در خود داشت. در این‌جا با ۱۵ واقعیت درباره آدولف هیتلر آشنا می‌شوید.

پلاک خودرو، فراتر از یک شناسه عددی، «اثر انگشتی» از تحولات فنی و اجتماعی ایران در یک قرن اخیر است. کتاب «نمره اول»، به عنوان نخستین پژوهش جامع در این حوزه، سیرِ دگردیسی نظام شماره‌گذاری در ایران را از درشکه‌های دوران قاجار تا پلاک‌های ملی امروزی با تکیه بر اسناد موزه خودروهای کلاسیک و پلیس راهور روایت می‌کند.

فیل بیشه آفریقایی با وزن ۲۳ هزار پوند (۱۰ هزار و ۴۰۰ کیلوگرم) در صدر این رتبه‌بندی قرار دارد. وزن این جانور بیش از دو برابر فیل آسیایی و فیل جنگلی آفریقایی است که هر دو ۴ تن وزن دارند. کرگدن‌ها چهار جایگاه از ۱۰ رتبه برتر را به خود اختصاص داده‌اند و بایسون با وزن ۹۰۰ کیلوگرم، آخرین جانور این فهرست است.

مرده‌خورهای واقعی حرفه‌ای آن‌ها بودند که کلاً امرشان از این طریق می‌گذشت و برای کار خود حساب و کتاب و دفتر و یادداشت داشتند؛ به این صورت که چون کسی در جایی درمی‌گذشت فوراً تاریخ آن را در محفظه سینه نگاه داشته یا در دفتری یادداشت می‌کردند. پس وقتی که یکی در دوشنبه فلان روز مرده بود، فلان روز سوم و فلان روز شب هفت و فلان شب شب چله و فلان شب شب سالش می‌شد که بدون اشتباه و دردسر و از این و آن پرسیدن واقف شده سر سفره‌اش حاضر شده بردنی‌هایش را هم همراه می‌بردند، و به این طریق از آن‌جا که در هر محل لااقل در هر روز یکی فوت می‌نمود، اینان همه روز و هفته و ماه و سال را خوان یغمایی داشتند که از آن متمتع می‌شدند و روزهای دو، سه مجلسه را هم مازاد آن را به فروش می‌رساندند.

ورود تفنگ‌های فتیله‌ای به ژاپن فئودالی، آغاز تحولی بزرگ در تاریخ نظامی این کشور بود. این سلاح‌ها در مدت کوتاهی نزدیک به چهار قرن سنت جنگاوری را دگرگون کردند و با تغییر ماهیت نبردها، مهارت‌های فردی جنگجویان را به‌تدریج در برابر قدرت آتش گروهی از سربازان به حاشیه راندند.

لوازم خانگی با سطوح استیل ضد زنگ به‌دلیل ظاهر شیک و مقاومت بالا، محبوبیت فراوانی دارند. با این حال، استفاده روزمره می‌تواند به ایجاد خط و خش روی این سطوح منجر شود که جلوه بصری آن‌ها را کاهش می‌دهد.

مرگ در جهان‌بینی زرتشتیِ عصر ساسانی، نه یک پایان بیولوژیک که آغاز یک گذارِ اخلاقی است؛ فرآیندی که در آن روانِ انسان با محکِ کردار خویش روبه‌رو می‌شود. علی نیکویی در تازه‌ترین بخش از سلسله مقالات «داستان باستان»، با واکاوی متون پهلوی و اوستایی، نشان می‌دهد چگونه در نظامِ فکریِ ایران باستان، سرنوشتِ پس از مرگ در پیوندی پیچیده با «پل چینود»، حقیقتِ «دینِ» فرد و در نهایت فرجام کیهانیِ جهان معنا می‌یابد.

در تالارهای تخت جمشید، میان صدها پیکر سنگی بارعام‌دهندگان و هدیه‌آوران، زنی دیده نمی‌شود. نه نقش‌برجسته‌ای از ملکه‌ای هست و نه کتیبه‌ی سلطنتی‌ای که نام همسر یا مادر شاه را بر سنگ ثبت کرده باشد. اما در گوشه‌ای از همین مجموعه، هزاران لوح گلی عیلامی زیر خاک مانده بودند که صدای دیگری دارند.